Πρόσκληση σε ιδρυτική συνέλευση για μία δημοκρατική προοδευτική παράταξη

Πρόταση για τη δημιουργία ενός κοινού πολιτικού φορέα της κεντροαριστεράς, ο οποίος θα συστεγάσει δυνάμεις χωρίς να  απαιτήσει τη διάλυση των υπαρχόντων κομμάτων και συλλογικοτήτων, περιλαμβάνει το κείμενο των, τελικώς, 58 προσωπικοτήτων που το υπογράφουν.  Η έκκληση για την ανασυγκρότηση του χώρου απευθύνεται στις δυνάμεις της ευρύτερης δημοκρατικής προοδευτικής παράταξης, στο ΠΑΣΟΚ, τη ΔΗΜΑΡ, τις δυνάμεις της οικολογίας, της αυτοδιοίκησης, τις πολιτικές και κοινωνικές  συλλογικότητες και  προσωπικότητες.  Επιπλέον συνοδεύεται από την πρόταση να συγκληθεί το προσεχές διάστημα μια Ιδρυτική Συνέλευση, με συμφωνημένες διαδικασίες, ώστε αφενός να συσταθεί ο κοινός φορέας και αφετέρου να υπάρξει επεξεργασία για το σχέδιο εθνικής ανασυγκρότησης, με προτεραιότητα στο πρόγραμμα για τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές εκλογές.Οι υπογράφοντες το κείμενο εκτιμούν ότι η διαδικασία που προτείνουν διευκολύνει τις κινήσεις που κάνουν ξεχωριστά το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ στο να συγκλίνουν και να συναντηθούν στο άμεσο μέλλον, με βάση την κοινή αναφορά τους στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Ακόμα, αναγνωρίζεται η πρωτοβουλία των «5 Δημάρχων» και άλλων αυτοδιοικητικών φορέων του ίδιου χώρου, που δείχνουν ένα δρόμο συνεργασίας στη βάση κοινών αξιών.

 Η ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς είναι στρατηγικού χαρακτήρα επιδίωξη για τη ΔΗΜΑΡ «όχι τώρα, αλλά εδώ και δύο χρόνια», δήλωσε εν τω μεταξύ, ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος Σπύρος Λυκούδης. Σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό ΒΗΜΑ FM 99,5 ο κ. Λυκούδης τόνισε ότι κάθε πρωτοβουλία που εμφανίζεται και συμβαδίζει με μια κατεύθυνση στρατηγικού χαρακτήρα παρουσιάζει ενδιαφέρον για το κόμμα. «Μην αδικήσουμε, όμως, τη ΔΗΜΑΡ και τον πρόεδρό της που δεν είναι δύσπιστος στο συγκεκριμένο θέμα συνολικά. Μπορούμε να δούμε τον κ. Κουβέλη να έχει ενστάσεις σε πλευρές αυτής της πορείας, αν θα πάμε έτσι ή αλλιώς», πρόσθεσε ο κ. Λυκούδης. Οπως είπε, ο αρχηγός της ΔΗΜΑΡ επιμένει για παράδειγμα ότι «στη μεγάλη πορεία ανασυγκρότησης αυτού του χώρου πρέπει να έχουμε αυστηρή κριτική στις κυβερνητικές πολιτικές», κάτι που –όπως εκτίμησε- δεν θα συναντήσει την επιδοκιμασία του ΠΑΣΟΚ.

Εθνικοσοσιαλισμός και αρχαιότητα

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου, Καθημερινή, 13.10.13

«Ο Χίτλερ γράφει, στο Mein Kampf, ότι υπάρχει φυλετική ενότητα ανάμεσα στους αρχαίους Ελληνες, τους Ρωμαίους και τους Γερμανούς, και ότι αυτούς τους τρεις λαούς τους ενώνει η ίδια μακραίωνη πάλη». Ετσι εισάγει ο Jean Chapoutot το ζήτημα της σχέσης των ναζί με τον ελληνορωμαϊκό κόσμο στο γενναιόδωρο σε στοιχεία βιβλίο του «Εθνικοσοσιαλισμός και αρχαιότητα», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις. Η χρήση των ελληνικών προτύπων από τους εθνικοσιαλιστές, και των ρωμαϊκών από τον ιταλικό φασισμό, υπήρξε ένα από τα βασικά στοιχεία του ιδεολογικού τους οικοδομήματος. Δεν περιορίστηκε μόνο στη θεωρητική τους επεξεργασία. Επηρέασε καταλυτικά όλες τις μορφές προπαγάνδας, από την αρχιτεκτονική και τη γλυπτική ώς το θέατρο και τον κινηματογράφο. Οσοι έχετε δει την ταινία «Η πτώση», θα θυμάστε πως ενώ το έδαφος σείεται από τα πυροβόλα του σοβιετικού στρατού ο Speer δείχνει στον Χίτλερ τη μακέτα του νέου Βερολίνου και αυτός τον ρωτάει πού βρίσκεται το ομοίωμα του Παρθενώνα. Δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που η Ευρώπη στρέφει το βλέμμα της στο παρελθόν και το μιμείται προσπαθώντας να γεννήσει τη «νέα εποχή». Στην Αναγέννηση, οι Πάπες χρησιμοποίησαν την αρχιτεκτονική της αρχαίας Ρώμης για να εικονογραφήσουν τη δική τους αίγλη. Στην Εθνοσυνέλευση, στη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, οι Ιακωβίνοι υιοθετούσαν ψευδώνυμα από τη ρωμαϊκή ιστορία. Πίσω από τη ρωμαϊκή σκηνοθεσία κινούνταν οι πνευματικές και αισθητικές σκιές των Ελλήνων ως τα απόλυτα πρότυπα, το απώτατο όριο, η μήτρα του πολιτισμού.

Οριζόντια ή διαρθρωτικά;

Του Κώστας Καλλίτση, Καθημερινή, 13.10.13

Νέα μέτρα θα ληφθούν. Και, προφανώς, θα επιδράσουν αρνητικά στα εισοδήματα. Είτε βαφτιστούν «οριζόντια» είτε «διαρθρωτικά». Εξηγούμαι: Αν κλείσεις όλα τα αεροδρόμια, αυτό θα είναι οριζόντιο μέτρο. Αν κλείσεις μόνο 22, είναι διαρθρωτικό. Αν κλείσεις όλα τα νοσοκομεία είναι οριζόντιο, αν κλείσεις λίγα είναι διαρθρωτικό. Η γενική περικοπή συντάξεων είναι οριζόντιο μέτρο, η περικοπή όσων δίδονται από Ταμεία που δεν κρίνονται βιώσιμα είναι διαρθρωτικό. Η περικοπή των αγροτικών συντάξεων είναι οριζόντιο μέτρο. Αν όμως συμψηφίσεις τα 500 εκατ. ευρώ εισφορές που δεν μπορούν να πληρώσουν οι αγρότες με τις επιχορηγήσεις που θα λάμβαναν, η περικοπή γίνεται διαρθρωτική. Το παιχνίδι με τους προσδιορισμούς «οριζόντια» ή «διαρθρωτικά» συσκοτίζει το μείζον. Προφανώς, χωρίς διαρθρωτικές αλλαγές δεν θα αλλάξει το μοντέλο του παρασιτικού καπιταλισμού. Για να επιδιωχθεί αυτή η αλλαγή, στοιχειώδης προϋπόθεση είναι η επεξεργασία ενός σχεδίου για νέο, παραγωγικό μοντέλο. Αυτό είναι το μείζον. Αν υπήρχε τέτοιο σχέδιο, ακόμα και οριζόντια μέτρα θα ήταν ικανά να υπηρετήσουν διαρθρωτικού χαρακτήρα αλλαγές. Αντιθέτως, χωρίς αυτό, ακόμα και διαρθρωτικά μέτρα μπορεί να έχουν μόνο ή κύρια οριζόντια αποτελέσματα. Ειδικά (όπως σήμερα…) όταν κατ’ ευφημισμόν λέγονται «διαρθρωτικά», πολλά μέτρα που υπηρετούν στενά δημοσιονομικούς στόχους.

Τι κάναμε, τι κάνουμε. Ο πυρήνας της διοικητικής μεταρρύθμισης

Του Αντώνη Μανιτάκη

 Παίρνοντας αφορμή από τον ισχυρισμό του κ. Πάγκαλου, που αναμασά την πολιτικά  τηλεκατευθυνόμενη δημοσιογραφική 'καραμέλα' , ότι ο "Μανιτάκης δεν έκανε τίποτε", αισθάνομαι την ηθική υποχρέωση απέναντι στο καλόπιστο κοινό να θέσω υπόψη του μια περιληπτική καταγραφή του έργου που έγινε και είναι καταχωρημένο ήδη στο http://law-constitution.web.auth.gr/manitakis/, καθώς και στο www.manitakis.gr. Για να μη αφήνω να  πλανάται η υποψηφία ότι δεν απαντούσα επειδή δεν είχα τίποτε να πω.

Επιδιώξαμε μια Μεταρρύθμιση :

Ø Δίκαιη: μέσα στα πλαίσια της νομιμότητας και του Συντάγματος, που δεν θα δημιουργεί αδικίες ή προνομιακές καταστάσεις και δεν επιτρέπει την ευνοιοκρατία.

Ø Αξιοκρατική: βασίζεται στην αξιολόγηση των δομών και στην αξιολόγηση της απόδοσης του προσωπικού και κυρίως στην αξιοκρατική μέσα από αξιολόγηση της αποδοτικότητάς τους επιλογή των προϊσταμένων

Ø Κτήμα της Διοίκησης: πραγματοποιείται με τη συμμετοχή της διοίκησης και με την έμπρακτη εφαρμογή της και οικειοποίησή της από τους δημοσίους υπαλλήλους. Εγκαθιδρύεται σταδιακά με τη δημιουργία διοικητικής πρακτικής και την καλλιέργεια και εμπέδωσης μιας νέας διοικητικής κουλτούρας   Δεν επιβάλλεται από τα πάνω με νόμους και διατάγματα, ούτε από τους ξένους ως αφηρημένο πρόγραμμα εφαρμογής. Και τέλος

Ø Υπερκομματική. Η διοίκηση πρέπει να είναι πολιτικά ουδέτερη. Ο κομματισμός και ο κομματικοποιημένος συνδικαλισμός τροχοπέδη και ανασταλτικός παράγων για τη διοίκηση. Η κομματική φαυλότητα και πελατοκρατία εχθρός της διοίκησης και της διοικητικής μεταρρύθμισης.

Αυτά τα εφαρμόσαμε και τα τηρήσαμε με ευλάβεια, στην κυβερνητική πολιτική και στη διοικητική μεταρρύθμιση που ξεκινήσαμε με τη τρικομματική κυβέρνηση τον Ιούλιο του 2012-2013.

  Ποιες δράσεις αναλάβαμε και πραγματοποιήσαμε:

Αξιολόγηση των δομών των υπουργείων, εκθέσεις αξιολόγησης, νέα οργανογράμματα με σοβαρές εξοικονομήσεις, σε διοικητικές μονάδες και σε θέσεις προσωπικού και σε λειτουργικά έξοδα. Προχωρήσαμε στη φάση εφαρμογής των εκθέσεων, καταργώντας, συγχωνεύοντας και δημιουργώντας νέες διευθύνσεις και την αναδιάταξη των θέσεων του προσωπικού. Ετοιμάστηκαν Περιγράμματα αποστολών και θέσεων εργασίας, καθορίστηκαν στρατηγικοί και επιχειρησιακοί στόχοι.

Κεντροαριστερά με ανανέωση ή με αναπαλαίωση;

Του Γιώργου Λακόπουλου, www.protagon.gr

Στην πολιτική αυτό που κινεί τα πράγματα είναι η βούληση των προσώπων. Όλα κρίνονται από το προφίλ τους, τη διαδρομή, τις επιδιώξεις τους. Μπορεί να υπάρχουν θεωρίες, ιδέες, προτάσεις και λύσεις. Αλλά κάποιος πρέπει να τα κάνει λόγο, κείμενο, δημόσια παρουσία. Να τα κάνει κυρίως στρατηγική που κινεί τα πράγματα στη μια ή στην άλλη κατεύθυνση. Αυτά ισχύουν και για την ανασυγκρότηση της σύγχρονης ελληνικής Κεντροαριστεράς. Έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η σημερινή πολιτική γεωγραφία, τυπικό κόμμα της Κεντροαριστεράς είναι μόνο η ΔΗΜΑΡ του Φώτη Κουβέλη, ιδίως μετά τη συνεργασία της με τη Συμφωνία για τη Νέα Ελλάδα του Ανδρέα Λοβέρδου. Κεντροαριστερά δεν μπορεί να θεωρείται το ΠΑΣΟΚ του Βενιζέλου, στον βαθμό που δίνει στρατηγικό χαρακτήρα στη συνεργασία του με τη ΝΔ του Σαμαρά. Υπάρχει, όμως, ένα θέμα. Με βάση την ελληνική πολιτική παράδοση η Κεντροαριστερά δεν περιορίζεται στα εκλογικά όρια της ΔΗΜΑΡ και της Νέας Ελλάδας. Είναι πολύ ευρύτερη. Άρα το ζητούμενο είναι πώς θα στεγαστεί όλο το κεντροαριστερό δυναμικό, ιδεών και προσώπων, στον ίδιο φορέα. Για να του προσδώσει στοιχεία κόμματος εξουσίας και φορέα αλλαγών. Κάποιοι κρίνουν ότι πρέπει να υπάρξει συμπόρευση ΠΑΣΟΚ–ΔΗΜΑΡ και από δίπλα να κολλήσουν διάφοροι. Αυτό θα είχε νόημα αν το ΠΑΣΟΚ φρόντιζε να βρίσκεται πιο κοντά στην Αριστερά και πιο μακριά από τη Δεξιά, ανεξάρτητα από συνεργασίες που κάνει -και πέρα από το Μνημόνιο.

Η Νίκαια που μας πληγώνει. Γιατί παραδοσιακά αριστερές περιοχές ψηφίζουν σήμερα τη Χρυσή Αυγή

Του Παναγιώτη Ιωακειμίδη, ΝΕΑ, 11.10.13

Εζησα στη Νίκαια και στο Πέραμα από τη δεκαετία του 1960, τη δεκαετία εκείνη εργάστηκα στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη. Ηταν κυρίως η Νίκαια της Αριστεράς, των Λαμπράκηδων, που αποθεωνόταν από τη λαϊκή μουσική στις συναυλίες του Μίκη Θεοδωράκη. Ηταν η Νίκαια της προσφυγιάς, της φτώχειας, της εργατικής τάξης, αλλά και κάποιων ανθρώπων του περιθωρίου και της σκιάς. Και ταυτόχρονα, η Νίκαια των προοδευτικών ιδεών και δραστηριοτήτων (συναυλίες, ομιλίες, θεατρικές εκδηλώσεις, διαδηλώσεις). Κανένας δεν θα μπορούσε να διανοηθεί τότε ότι κάποια μελλοντική στιγμή θα αναπτυσσόταν εκεί ο ισχυρός πυρήνας ενός νεοναζιστικού κόμματος, μιας εγκληματικής οργάνωσης, της Χρυσής Αυγής. Στη Νίκαια; Εκεί όπου μαζί με τον αλησμόνητο φίλο μου Κ. Ασλάνογλου («έφυγε» νωρίς) ακούγαμε στο νυχτερινό γυμνάσιο τον παπα-Χολέβα της Αντίστασης να μας περιγράφει τη φρίκη της κατοχής, του ναζισμού και του φασισμού και πιστεύαμε ότι τέτοια ειδεχθή φαινόμενα είχαν οριστικά περάσει στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας, ότι δεν θα μπορούσαν να σηκώσουν ποτέ κεφάλι σε αυτή τη χώρα και οπωσδήποτε ποτέ στη Νίκαια, στην Κοκκινιά. Κι όμως, στις εκλογές του Ιουνίου 2012 η Χρυσή Αυγή ήλθε τρίτο κόμμα στην ευρύτερη περιοχή της Βʼ Πειραιώς (Νίκαια, Κερατσίνι, Πέραμα) με 9,28% (με το ΠΑΣΟΚ να υποχωρεί στο 7,94% και το ΚΚΕ στο 6,57%). Ποιος μπορούσε να το πιστέψει, η Χρυσή Αυγή μπροστά από το ΚΚΕ στη Βʼ Πειραιώς. Αυτό, το απίστευτο, είναι που πρέπει να προβληματίσει βαθύτατα.

Ξένοι

Του Ηλία Κανέλλη, ΝΕΑ, 11.10.13

Το τρομερό δυστύχημα της Λαμπεντούζα, με τους περισσότερους από 270 νεκρούς μετανάστες, παρότι προβλήθηκε με δραματικότητα από τα ΜΜΕ και παρότι τροφοδότησε μερικούς πολιτικούς δεκάρικους, στην πραγματικότητα δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ένα μιντιακό γεγονός. Κι οι Ευρωπαίοι ιδίως έχουν μάθει πια να καταναλώνουν τις εικόνες με ελεγχόμενη ένταση, αποστασιοποιημένοι - χωρίς το μπρεχτικό περιεχόμενο της αποστασιοποίησης. Η ουσία, πάντως, είναι ότι οι άνθρωποι στη Δύση, τα τελευταία χρόνια, γίνονται όλο και πιο ανήσυχοι. Οι αλλαγές στον κόσμο μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά το επίπεδο ζωής τους - την καταναλωτική επιφάνειά τους, τις καλές σπουδές των παιδιών, τη δυνατότητά τους να ταξιδεύουν, τη σχέση τους με την πρόνοια και την περίθαλψη, την ασφάλεια... Η ύφεση τροφοδοτεί με περισσότερη εσωστρέφεια τις κοινωνίες μας - και το μήνυμα της εσωστρέφειας το λαμβάνει πρωτίστως η πολιτική. Εστω κι αν είναι κυνικό, μάλιστα, ακόμα κι εκείνοι που εκπροσωπούν τις προοδευτικές πολιτικές δεν θα τολμήσουν να πάνε κόντρα στον συλλογικό φόβο. Η αλήθεια είναι ότι το μεταναστευτικό είναι συνθετότερο πρόβλημα από τη διάσταση που του δίνουν τα ανθρωπιστικά δράματα. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες έχουν πάψει να μπορούν να ενσωματώσουν στον κορμό τους τούς ξένους που έρχονται όλο και περισσότεροι. Η έμφαση σε έθιμα που αμφισβητούν τους κανόνες του κοσμικού κράτους (το ζήτημα της μπούρκας, π.χ., στη δημόσια ζωή ή της μαντίλας στα σχολεία), η συσχέτιση της μετανάστευσης με την εγκληματικότητα, τα γκέτο, ακόμα και ο φόβος της οργανωμένης ριζοσπαστικοποίησης κοινωνικά αποκλεισμένων ξένων (που επισείουν διανοητές όπως ο Αντρέ Ταγκιέφ), όλα αυτά δείχνουν ότι η μετανάστευση δεν είναι μόνο λόγια, ευχές και συγκίνηση, απαιτεί και πολιτικές. Που δεν τις βρίσκουμε.

Κώστας Αξελός: «Για μας δεν υπήρχε ιερό και όσιο»

Συνέντευξη στον Κωστή Κορνέτη, www.chronosmag.eu

Δημοσιεύεται για πρώτη φορά μια παλιά συζήτηση όπου ο Έλληνας φιλόσοφος ασκώντας κριτική προς όλες τις κατευθύνσεις ζωντανεύει μια μυθική εποχή και φέρνει στο προσκήνιο την τρομερή γενιά των Ελλήνων αριστερών που έδωσαν αίγλη στα μεταπολεμικά γαλλικά γράμματα.

O Κώστας Αξελός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1924. Αποφοίτησε από το Βαρβάκειο και φοίτησε στη Νομική κατά τη διάρκεια της Κατοχής, αλλά σύντομα τον κέρδισε η πολιτική δράση. Εντάχθηκε στο Ε.Α.Μ. και συμμετείχε στην Αντίσταση ως οργανωτής και θεωρητικός του κομμουνιστικού κινήματος. Προβεβλημένο στέλεχος της Ο.Κ.Ν.Ε., συμμετείχε στα Δεκεμβριανά το 1944 όπου συνελήφθη, φυλακίστηκε και βασανίστηκε. Έναν χρόνο αργότερα, στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου, καταδικάστηκε σε θάνατο από κυβερνητικό στρατοδικείο και υπέστη εικονική εκτέλεση. Δραπέτευσε και αποφάσισε να φύγει από τη χώρα. Τον Δεκέμβριο επιβιβάστηκε στο θρυλικό οπλιταγωγό Ματαρόα που σάλπαρε από τον Πειραιά για τον Τάραντα, για να φτάσει κατόπιν με ένα άθλιο τρένο στο μυθικό, εκείνη την εποχή, Παρίσι. Παρότι το Κ.Κ.Ε. τον είχε διαγράψει από τις τάξεις του, αναζήτησε αμέσως επαφή με το P.C.F. (το γαλλικό Κ.Κ.), αλλά σύντομα εγκατέλειψε τις κομμουνιστικές ιδέες.

Περί υποκρισίας

Του Γιώργου Γιαννου­λόπουλου, Εφημερίδα των Συντακτών

Η αντίδραση της Δικαιοσύνης μετά τον φόνο του Παύλου Φύσσα από τη Χρυσή Αυγή αιφνιδίασε και χαροποίησε. Αιφνιδίασε, επειδή το ελληνικό κράτος ουδέποτε κινήθηκε με τέτοια ταχύτητα και αποτελεσματικότητα εναντίον της άκρας Δεξιάς. Και χαροποίησε, γιατί επιτέλους ικανοποιήθηκε το γενικό αίτημα να αντιμετωπιστεί το νεοναζιστικό μόρφωμα ως εγκληματική οργάνωση. Αν όμως δούμε τα πράγματα από πιο κοντά, ίσως οδηγηθούμε σε λιγότερο ενθαρρυντικά συμπεράσματα. Και με αυτό, σπεύδω να διευκρινίσω, δεν θέλω έμμεσα να υποβαθμίσω ό,τι έγινε. Οχι, τη φορά αυτή έγινε κάτι καλό και οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε. Ας αρχίσουμε με τη Ν.Δ. Εμαθα από αξιόπιστο πρόσωπο ότι η προεργασία για την αντιμετώπιση της Χ.Α. από τη Δικαιοσύνη είχε αρχίσει προ πολλού και ότι για να δέσουν τέτοιου είδους περίπλοκες υποθέσεις χρειάζεται χρόνος. Αλλά αυτό αφορά τις εισαγγελικές αρχές που έκαναν σωστά τη δουλειά τους και όχι την καθαρά πολιτική διάσταση του θέματος, όπου τα πράγματα ήταν σαφώς διαφορετικά. Γιατί μέχρι πρότινος παρακολουθούσαμε μια συστηματική μεθόδευση –δηλώσεις πολιτικών (π.χ. Βύρων Πολύδωρας) και σχόλια στα ΜΜΕ– με απώτερο και εμφανέστατο στόχο να «εκτελωνιστεί», όπως λένε οι Ιταλοί, η Χ.Α. και μια πιο «μετριοπαθής» εκδοχή της να γίνει δεκτή στην ευρύτερη δεξιά παράταξη.

Το πρόβλημα δεν είναι η έκφραση, το πρόβλημα είναι η επιβολή της με το ζόρι

Του Φώτη Γεωργελέ, Athens Voice

Όταν κάποια ομάδα προσπάθησε να διακόψει τη συναυλία για να διαβάσει στο κοινό τις απόψεις της, ο Σωκράτης Μάλαμας δεν το επέτρεψε. Επανήλθαν στην επόμενη και το πέτυχαν, διάβασαν ένα κείμενο εναντίον του φασισμού. Στο βίντεο από το γεγονός μού έκανε εντύπωση μια μικρή λεπτομέρεια. Τη δεύτερη φορά ξεδίπλωσαν ένα τεράστιο πανό, τόσο τεράστιο που έκρυβε όλη τη σκηνή. Ο καλλιτέχνης λογικά υποχώρησε και πέρασε το δικό τους. Το μήνυμα ήταν, φίλε, δεν μπορείς να μας εμποδίσεις, θα πούμε ό,τι γουστάρουμε, αλλιώς συναυλία δεν θα κάνεις. Μια συναυλία είναι το μέσον με το οποίο ένας καλλιτέχνης μιλάει στο κοινό του. Στο κοινό που έχει έρθει γιατί έχει επιλέξει να ακούσει αυτόν. Μιλάει συνήθως με το έργο του κι αν θέλει να πει κάτι παραπάνω, το λέει ο ίδιος. Και λέει αυτό που πιστεύει αυτός. Όχι αυτό που πιστεύουν οι άλλοι. Η δουλειά και η προσωπική έκφραση ενός καλλιτέχνη δεν είναι κοινής χρήσης μέσον μετάδοσης. Δεν παραχωρείται σε όποιον είναι πιο δυνατός ή πιο θρασύς. Ο καθένας μπορεί να διαδώσει τις ιδέες του ελεύθερα σ’ αυτή τη χώρα. Μπορεί να κάτσει στην είσοδο του θεάτρου, να φωνάζει συνθήματα, να σηκώσει πανό, να μιλήσει στον κόσμο.

Αλήθειες και ψέματα

Του Ορέστη Καλογήρου, Μακεδονία, 9.10.13

Στη χώρα παλεύουν δύο ψυχές, αλλά τα όρια μεταξύ του «καλού» και του «κακού» είναι ασαφή, απροσδιόριστα, και συνήθως οι δύο περιοχές αλληλοεισχωρούν. Λέγεται πως ο μεγάλος Μάνος Χατζιδάκις είπε κάποτε ότι αν από τη μια μεριά ήταν οι καλοί και από την άλλη οι κακοί τα πράγματα θα ήταν εύκολα, θα πηγαίναμε με τους καλούς και θα ήμασταν εντάξει. Χιλιάδες μικρές καθημερινές ιστορίες των ανθρώπων που κάνουν τίμια τη δουλειά τους, πασχίζουν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, να ενώσουν τις άκρες χωρίς πρόσβαση σε «διευκολύνσεις», συναντιούνται ακόμα καθημερινά με χιλιάδες μικρές καθημερινές ιστορίες των ανθρώπων που χρησιμοποιούν τη μικρή ή τη μεγάλη εξουσία τους για να αποσπάσουν προνόμια, να πλουτίσουν παράνομα, να καταπατήσουν τον δημόσιο χώρο. Όπως σε κάθε φαύλο κύκλο, δεν έχει πια καμία σημασία αν η διαφθορά εκπορεύεται από πάνω προς τα κάτω ή το αντίστροφο. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι ηθικό και δεν εξαντλείται ούτε με συνθήματα του τύπου «μαζί τα φάγαμε» ούτε με συνθήματα του τύπου «εμείς ή αυτοί». Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι να βρει την ισορροπία ανάμεσα στις επιδιώξεις ατόμων και ομάδων για την καλυτέρευση της θέσης τους και στο κοινό δημόσιο συμφέρον, δηλαδή το κοινωνικό συμβόλαιο που κρατάει τη συνοχή μιας κοινωνίας. Η ισορροπία αυτή, αν υπήρξε, έχει διαρραγεί βίαια στα χρόνια της κρίσης, και στις διαφορετικές αφηγήσεις συνυπάρχουν μέρη της αλήθειας μαζί με συλλογικές και ατομικές αυταπάτες. Είναι κοινοτοπία η διαπίστωση ότι στις κοινωνίες ο πλούτος μοιράζεται άνισα.

Η δύναμη του ενικού

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου, Καθημερινή, 9.10.13

Ανακουφισμένος παρακολούθησα προχθές τη νύχτα τον αγώνα επιτηδευμένης οικειότητας του Νίκου με τον Γιάννη. Σκεφτόμουν, μασουλώντας νευρικά διάφορα παχυντικά προϊόντα, πως επιτέλους η ζωή μου ξαναβρίσκει την κανονικότητά της. Μετά το πορνογράφημα του πρωτογονισμού που τάραξε τα όνειρά μου τις προηγούμενες ημέρες, επιτέλους είδα τον τηλεοπτικό αστέρα να συνομιλεί με τον υπουργό σαν έτοιμοι από καιρό, στον ενικό, με το συ και με το σου. Πώς θα τους φανταζόσουν να μιλάει ο ένας στον άλλον στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου, κρατώντας το ουίσκι με το πετσετάκι, τότε που η Ελλάδα ήταν μεγάλη χώρα και γιόρταζε κάθε καλοκαίρι την αποκατάσταση της Δημοκρατίας; Και πόση ασφάλεια σου εμπνέει αυτός ο ενικός, το κυρίαρχο ύφος της Τρίτης Δημοκρατίας μας, όπου όλοι είναι φιλαράκια με όλους, συνάδελφοι επαγγελματίες, και ως συνάδελφοι και επαγγελματίες της συναδελφικότητας καταλαβαίνονται; Μετά, για κάποιους λόγους, εντελώς προσωπικούς, οι σκέψεις μου συννέφιασαν. Διότι σκέφτηκα ότι είναι ακριβώς αυτή η επιτηδευμένη οικειότητα που μετέτρεψε όχι μόνον την πολιτική, αλλά και τη δημόσια σκηνή της χώρας σε ένα είδος καρουσέλ όπου όλα μπλέκονται, αν όχι ηδονικά, τουλάχιστον με την ελαφρότητα της άνεσης που παρέχει η δωρεάν αυταρέσκεια.

Ο δεκάλογος του φασισμού

Του Γιώργου Σιακαντάρη, Athens Voice, 08.10.13

Μετά τις εξελίξεις με τις συλλήψεις, τις αποφυλακίσεις μερικών και τις προφυλακίσεις άλλων στελεχών της Χρυσής Αυγής, αντί να συγκροτήσουμε άμεσα τη συμμαχία όλων των δυνάμεων του συνταγματικού τόξου κατά του φασισμού, κάποιοι επικαλούνται νέα διμέτωπα (σύγκρουση με το Μνημόνιο και τη ΧΑ) και κάποιοι άλλοι επαναφέρουν δριμύτεροι την απλουστευτικά επικίνδυνη θεωρία της ταύτισης των δυο άκρων. Έτσι ο κ. Τσίπρας εξισώνει το Μνημόνιο με τη ΧΑ δείχνοντας ότι καθόλου δεν έχει αντιληφθεί τι σημαίνει φασισμός, ενώ ο κ. Πρωθυπουργός σε ομιλία του στην Αμερική φέρεται να δηλώνει ότι «πρέπει να αντιμετωπίσουμε και το άλλο άκρο που μιλάει για έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ», εξισώνοντας και αυτός κάποιες πολιτικές απόψεις (κατ’ εμέ επιζήμιες για τη χώρα, αλλά παρ’ όλα αυτά πολιτικές απόψεις) με τον φασισμό. Από πλευράς κατανόησης του φαινομένου, των αιτιών και των συνεπειών της ανόδου του νεοελληνικού ναζισμού το πολιτικό μας σύστημα καθόλου δεν βρίσκεται σε καλό δρόμο. Το ίδιο όμως θα έλεγα ισχύει και για το δημόσιο λόγο, όπως αυτός αναπτύσσεται σε μερικά ΜΜΕ. Μάλλον πιο σωστό θα ήταν να γράψω για μια «δημοσιογραφία», η οποία υπεραπλουστεύει σύνθετα φαινόμενα αλιεύοντας τις απόψεις της απ’ όσες ανοησίες γράφονται στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης.

Η πολιτικοποίηση της νοσταλγίας

Του Πέτρου Παπασαραντόπουλου,  The Books’ Journal, Σεπτέμβριος 2013.

Έχει παρατηρηθεί ότι σε κοινωνίες σε κρίση, σε κοινωνίες σε μεταβατικό καθεστώς όπου το παλιό πεθαίνει αλλά το νέο δεν έχει ακόμα αναδυθεί, αναπτύσσονται σε σημαντικά τμήματα του πληθυσμού νοσταλγικές τάσεις, με κύριο χαρακτηριστικό την εξιδανίκευση του παρελθόντος και τη νοερή απόδραση από την τρέχουσα πραγματικότητα [1]. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στις μετακομμουνιστικές κοινωνίες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων. Έχει μελετηθεί ιδιαίτερα και έχει οδηγήσει σε επιστημονικές διαπιστώσεις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες. Η O stalgie [2] στην Ανατολική Γερμανία, η Titostalgia και η Yugo - nostalgia [3] στα περισσότερα από τα νεοπαγή κράτη που προέκυψαν μετά τη διάλυση της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας (ακόμα και στο Κόσοβο όπου η επίσημη πολιτική επιδιώκει ενεργά να εξαλείψει κάθε ίχνος μνήμης από τη γιουγκοσλαβική περίοδο), η Ceausescu - nostalgia [4] στη Ρουμανία, η νοσταλγία των πιονέρων και των b rigadiers στη Βουλγαρία [5], που έκτισαν ολόκληρες πόλεις, όπως το Dimitrovgrad , με κόκκινα μεροκάματα, είναι ενδεικτικές ενός κλίματος αναπόλησης του παρελθόντος με όρους νοσταλγικής εξιδανίκευσης.

«Θα αποκαταστήσουμε την προ Μνημονίου εποχή…»

Εύκολα μπορεί κανείς να διαγνώσει και στην Ελλάδα της κρίσης, τόσο στον «κοινό νου» όσο και στον πολιτικό και δημοσιογραφικό λόγο,

Αναζητώντας το μέλλον

Του Κώστα Καρακώτια, Έθνος, 8.10.13

Εχει επισημανθεί πολλές φορές ότι η ελληνική κοινωνία κινείται, όπως κινείται, κάτω από το βαρύ πέπλο μιας, ηθελημένης ή αθέλητης, παρανάγνωσης της πραγματικότητας. Πολιτικά κόμματα, «αναλυτές» και πομπώδεις δημοσιογράφοι έχουν πείσει την κοινωνία ότι η πολύπλευρη κρίση ήρθε λόγω του Μνημονίου και όχι το Μνημόνιο εξαιτίας της κρίσης. Η τρέχουσα αυτή αντίληψη έχει πολλαπλές συνέπειες, βέβαια. Κατ' αρχάς στο πολιτικό πεδίο έχει κατασκευαστεί και εμπεδωθεί ως υποτιθέμενη κυρίαρχη αντίθεση το δίπολο Μνημόνιο ? Αντιμνημόνιο. Η αντίθεση όμως αυτή υποκρύπτει και συσκοτίζει πολλές άλλες υπαρκτές και σοβαρότερες, όπως για παράδειγμα ανάμεσα στον ορθολογισμό και τον ανορθολογισμό, στην παραγωγική εργασία και την επιδοτούμενη αεργία, στην επιχειρηματική κουτοπονηριά και την εξοντωτική ανεργία, στο απέραντο γραφειοκρατικό Δημόσιο και το κράτος-στρατηγείο, στον εθνοκεντρισμό και το άνοιγμα στον κόσμο, στην παράδοση και τη νεωτερικότητα και εν τέλει στη Δεξιά και τη σύγχρονη Αριστερά. Επιπλέον στο όνομα κυρίως του «αντιμνημονιακού αγώνα» έχουν νομιμοποιηθεί διάφορες αντιδραστικές ιδεολογίες και συμπεριφορές όπως η ανομία, η δημαγωγία, ο ισοπεδωτικός λαϊκισμός, ο ακροδεξιός φασιστικός λόγος και η ξενοφοβία και το μίσος, όχι μόνο απέναντι στους απελπισμένους μετανάστες αλλά και προς την Ευρώπη και τη Δύση και όσα αυτές συμβολίζουν.