Το πρώτο ευρωπαϊκό κόμμα

 Του Ηλία Κανέλλη, ΝΕΑ, 14.01.14

Η πληθώρα και η ποικιλία των επικρίσεων που ακολούθησαν την απόφαση των 58 να αποκτήσουν οργανωτική υπόσταση με ορίζοντα τις ευρωεκλογές του Μαΐου αποδεικνύει ότι το εγχείρημα αυτό συνεχίζει να έχει δυναμική. Δεν κινητοποιούνται οι πολιτικοί αντίπαλοι για εγχειρήματα που δεν τα αισθάνονται απειλητικά για το δυνάμει δικό τους ακροατήριο. Αλλά, προφανώς, κανένα πολιτικό εγχείρημα, που μάλιστα επιδιώκει να παίξει κεντρικό ρόλο, δεν καθορίζεται από το τι λένε γιʼ αυτό οι άλλοι. Το αντίθετο. Σημασία έχουν οι λόγοι για τους οποίους θα κριθεί η αναγκαιότητα ή μη ενός εγχειρήματος που, ενδεχομένως, μπορεί να εξελιχθεί σε συνασπισμό οργανώσεων και κομμάτων ή και σε κόμμα. Ο πρώτος και βασικός λόγος που, στη συγκυρία, κάνει αναγκαίο τον σχηματισμό ενός φορέα ο οποίος θα προσπαθήσει να εκφράσει όσο το δυνατόν ευρύτερα στρώματα του παραδοσιακού Κέντρου, της σοσιαλδημοκρατίας και των δυνάμεων της λογικής Αριστεράς, είναι γνωστός: τα υπάρχοντα κόμματα που κινούνται στον συγκεκριμένο χώρο έχουν χάσει την πολιτική ισχύ που τους επέτρεπε να εκφράζουν ευρύτερα κοινωνικά στρώματα (ΠαΣοΚ) είτε δεν πέτυχαν ανάλογο στόχο (ΔΗΜΑΡ). Ο φορέας αυτός δεν μπορεί να είναι ηγεμονικός, δεν είναι δυνατόν δηλαδή να θέλει να μονοπωλήσει τον χώρο που σήμερα καταλαμβάνουν ΠαΣοΚ και ΔΗΜΑΡ. Αλλά, ταυτόχρονα, δεν είναι δυνατόν να μην απευθυνθεί στο κοινό των συγκεκριμένων κομμάτων.

Η αντίθεση Δεξιάς και Αριστεράς

 Από τον Θανάση Γιαλκέτση, Εφημερίδα των Συντακτών

Η διάκριση και η αντίθεση Δεξιάς και Αριστεράς διατηρούν ακόμα κάποιο νόημα ή μήπως έχουν χάσει κάθε λόγο ύπαρξης στις σύγχρονες πολύπλοκες κοινωνίες; Και αν θεωρήσουμε ότι αυτή η διάκριση είναι και σήμερα έγκυρη, ποια είναι τα κριτήρια πάνω στα οποία στηρίζεται; Σε αυτά τα ερωτήματα απαντούσε ο Ιταλός φιλόσοφος Νορμπέρτο Μπόμπιο (1909-2004) με το βιβλίο του «Δεξιά και Αριστερά», που είχε κυκλοφορήσει και στη γλώσσα μας το 1995, από τις εκδόσεις «Πόλις». Η πρόσφατη επανέκδοση αυτού του σημαντικού έργου μάς δίνει το ερέθισμα να αναρωτηθούμε για άλλη μια φορά τι σημαίνει να είναι κάποιος αριστερός στις μέρες μας. Tο ακόλουθο κείμενο της Νάντια Ουρμπινάτι, καθηγήτριας Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, είναι απόσπασμα της εισαγωγής που έγραψε για την ιταλική επανέκδοση του βιβλίου τού Μπόμπιο (Donzelli, 2009).

 Αμφισβήτηση

 Οταν εκδόθηκε αυτό το βιβλίο, οι έννοιες της «Δεξιάς» και της «Αριστεράς» θεωρούνταν ξεπερασμένες. Ο Νορμπέρτο Μπόμπιο το έγραψε για να αμφισβητήσει αυτή τη γνώμη και να καταδείξει, με την απαράμιλλη μέθοδό του που συνδύαζε αναλυτική εξέταση των εννοιών και ιστορικές αναφορές, ότι αυτή η διάκριση ήταν, αντίθετα, όχι μόνον έγκυρη αλλά και απαραίτητη, ιδίως στις δημοκρατικές κοινωνίες.

Τρεις λόγοι για «περισσότερη Ευρώπη»

Το κείμενο είναι η εισήγηση του Γ. Χάμπερμας, στο Φόρουμ για την Ευρώπη κατά την ημερίδα των Γερμανών νομικών στις 21/9/12 στο Μόναχο (Εφημερίδα των Συντακτών)

Κατά τον Γιούργκεν Χάμπερμας, τα προβλήματα (οικονομικά και πολιτικά) της κρίσης στην Ευρωπαϊκή Ενωση ανάγονται (ή ορθότερα μεταφράζονται) σε προβλήματα εναρμόνισης, συμφιλίωσης και συνεννόησης ανάμεσα σε δύο διαφορετικές μορφές ζωής (τον καπιταλισμό από τη μία ως οικονομική μορφή ζωής και τη δημοκρατία από την άλλη ως πολιτική μορφή ζωής). Οσοι ενδιαφερόμενοι (στην ελληνική κοινωνία) μελετήσουν με προσοχή τις ιδέες, τις απόψεις και την επιχειρηματολογία του Χάμπερμας, θα μπορέσουν να επεξεργασθούν εντελώς διαφορετικά πολιτικά προγράμματα (σε σχέση με αυτά που ισχύουν σήμερα) για να μπορέσει η ελληνική κοινωνία να υπερβεί την κρίση χρέους, από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει εδώ και πέντε χρόνια (2009-2014). Ως καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και ως μαθητής του Γιούργκεν Χάμπερμας πήρα την πρωτοβουλία να του ζητήσω να παραχωρήσει ο ίδιος ο μεγάλος φιλόσοφος την άδεια να δημοσιεύσουμε το κείμενό του στην ελληνική γλώσσα, στην οποία και το μετέφρασα. Θεόδωρος Γεωργίου

→Στον φαύλο κύκλο μεταξύ αφενός των κερδοσκοπικών συμφερόντων των τραπεζών και των επενδυτών και αφετέρου της ευημερίας των λαών των υπερχρεωμένων κρατών, οι αγορές έχουν τον πρώτο λόγο

Του Γιούργκεν Χάμπερμας

1. Θα ήθελα να ξεκινήσω με κάποιες σκέψεις σχετικά με το ιστορικό πλαίσιο του συγκεκριμένου θέματος. Η υποστήριξη της ευρωπαϊκής ενοποίησης ήταν για μια πολιτικά και ηθικά επιβαρημένη Γερμανία λογικά επιβεβλημένη, ώστε να αποκατασταθεί η διεθνής εικόνα της χώρας, την οποία οι ίδιοι οι Γερμανοί είχαμε αμαυρώσει.

Αμος Οζ: «Οι φανατικοί θα προκαλέσουν τους πολέμους του 21ου αιώνα»

 Της Όλλγας Σελλά, Καθημερινή, 12.01.14

 Οι δημοκρατίες δεν μπορούν να ευημερούν όπου δεν υπάρχει μια ισχυρή μεσαία τάξη, υποστηρίζει ο ισραηλινός συγγραφέας.

Ο μεγαλύτερος φόβος μου, όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά για όλον τον κόσμο και για την Ελλάδα, είναι ο φανατισμός και ο φονταμενταλισμός. Πολλά ΜΜΕ στην Ευρώπη περίμεναν μια αραβική άνοιξη, και ήταν αρκετά ανόητοι να πιστέψουν ότι θα επαναλαμβανόταν η ιστορία με την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και στη Μέση Ανατολή. Οτι θα ανατραπούν οι δικτατορίες και θα έρθουν οι δημοκρατίες. Οι δημοκρατίες δεν μπορούν να ευημερούν όπου δεν υπάρχει κοινωνία των πολιτών, όπου δεν υπάρχει μια ισχυρή μεσαία τάξη. Κι έτσι αντί για αραβική άνοιξη, έχουμε «ισλαμικό χειμώνα». Πρέπει να ξέρετε ότι τα τελευταία τρία χρόνια, 130.000 Σύροι σκοτώθηκαν από άλλους Σύρους. Ο αριθμός αυτός είναι υψηλότερος από όσους σκοτώθηκαν στα 110 χρόνια της αραβοϊσραηλινής σύρραξης και από τις δύο πλευρές. Ο κόσμος πιστεύει, λανθασμένα, ότι το πρόβλημα στη Μέση Ανατολή είναι το Ισραήλ. Το Ισραήλ είναι ένα από τα προβλήματα. Η Παλαιστίνη είναι ένα από τα προβλήματα. Δεν είναι καν το κυρίως πρόβλημα ούτε το Ισραήλ ούτε η Παλαιστίνη. Το πρόβλημα είναι ο φανατισμός και ο φονταμενταλισμός. Πριν από λίγα χρόνια ένας ιστορικός είχε προβλέψει ότι το πρόβλημα του 21ου αιώνα θα είναι η σύγκρουση μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Μεταξύ Χριστιανισμού και Ισλάμ. Νομίζω ότι έκανε λάθος. Η πραγματική μάχη του 21ου αιώνα και στη Δαμασκό και στην Ιερουσαλήμ και στην Αθήνα είναι ο πόλεμος μεταξύ των φανατικών και των φονταμ ενταλιστών και όλων των υπολοίπων. Εχετε εδώ στην Αθήνα ένα ναζιστικό μόρφωμα που αυξάνεται. Αυτό είναι και φανατισμός και φονταμενταλισμός. Και να θυμόμαστε ότι οι φανατικοί και οι φονταμεντ αλιστές είναι μια μειοψηφία. Αυξανόμενη όμως μειοψηφία. Επικίνδυνη μειοψηφία. Αλλά εμείς οι υπόλοιποι είμαστε ακόμη πλειοψηφία.

Είναι οι θεσμοί, ανόητε

 Του Πάσχου Μανδραβέλη, Καθημερινή, 12.01.14

Αν κάποιος έβαζε στοίχημα τον 15ο αιώνα για το ποιος πολιτισμός θα κυριαρχήσει στον κόσμο, θα πόνταρε όλα τα λεφτά του στην Κίνα. Σίγουρα κανείς δεν θα σκεφτόταν την Ευρώπη. Το 1500 η μεγαλύτερη πόλη στον κόσμο ήταν το Πεκίνο με 600.000-700.000 κατοίκους. Ηταν μια καθαρή πόλη που είχε εκτεταμένο αποχετευτικό δίκτυο, ενώ το Λονδίνο των 20.000 κατοίκων ήταν ένα βρωμερό άθροισμα κατοικιών, με τα περιττώματα να παρασέρνονται από τα νερά στους δρόμους. Η αυτοκρατορική Κίνα είχε από νωρίς πυξίδα, τυπογραφία, χαρτί, πυρίτιδα, ρολόγια, πορσελάνη, χυτοσίδηρο· ακόμη και σεισμογράφο! Η Δυτική Ευρώπη τότε συνερχόταν από τη μεγάλη επιδημία της πανώλης, που είχε αποδεκατίσει τον μισό πληθυσμό. Την ώρα που τα τεράστια πλοία-θησαυροφυλάκια των Κινέζων αυτοκρατόρων όργωναν τους ωκεανούς «για να συλλέξουν φόρους από τους βαρβάρους» (και, σύμφωνα με κάποιους μελετητές, ανακάλυπταν την Αμερική) η Ευρώπη μαστιζόταν από θρησκοληψίες ότι κάπου στον Ατλαντικό βρισκόταν το τέλος του επίπεδου κόσμου.

Και ξαφνικά η Κίνα φρέναρε και η Ευρώπη (με πρώτη την Αγγλία) άρχισε να απογειώνεται. Το 1433 έγινε αυτοκράτορας ο Χονγκ Τζι, ο οποίος απαγόρευσε τις υπερπόντιες αποστολές. Το 1661 οι κάτοικοι που ζούσαν στις νότιες παράκτιες περιοχές (η πιο δραστήρια εμπορική ζώνη της αυτοκρατορικής Κίνας) διατάχθηκαν να εγκατασταθούν στην ενδοχώρα σε απόσταση 27 χλμ. από τις ακτές.

Πρώτα η παραγωγή

Του Αρίστου Δοξιάδη, Καθημερινή, 12.01.14

Τα δύο μεγάλα μόνιμα ελλείμματα στην οικονομία, που σε συνδυασμό έφεραν την κρίση, ήταν το δημοσιονομικό και το έλλειμμα παραγωγής. Υποτίθεται ότι τα Μνημόνια σχεδιάστηκαν για να αντιμετωπίσουν και τα δύο, αλλά έχουμε φτάσει στο σημείο όπου πρέπει να διαλέξουμε ποιο έχει προτεραιότητα, και η κυβέρνηση έχει επιλέξει το δημοσιονομικό. Κάνει λάθος, και το πληρώνουμε ακριβά. Το πρόβλημα πηγάζει από την αγωνιώδη προσπάθειά της να αυξήσει τα φορολογικά έσοδα, είτε με νέους φόρους είτε με νέους τρόπους αποτροπής της φοροδιαφυγής. Αυτές οι ενέργειες λειτουργούν ανασταλτικά στις όποιες προσπάθειες να αυξηθούν η παραγωγή και η απασχόληση, που θα προέλθουν από τον ιδιωτικό τομέα. Στον διάλογο για τις προτεραιότητες διαβάζουμε μακρο-αριθμούς («Οι φόροι στην Ελλάδα είναι κατά 4% του ΑΕΠ λιγότεροι από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης») και αφηρημένα ουσιαστικά («επιχειρηματικότητα», «φοροδοτική ικανότητα»). Θα ήταν πιο χρήσιμο να σκεφτούμε από την πλευρά των ανθρώπων που υφίστανται τις πολιτικές του κράτους και που οι δικές τους πράξεις θα φέρουν τα αποτελέσματα και στα δύο μέτωπα, της παραγωγής και των δημόσιων οικονομικών. Δεν υπάρχει «επιχειρηματικότητα» χωρίς επιχειρηματίες και στελέχη, και δεν υπάρχουν φόροι χωρίς φορολογούμενους που τους πληρώνουν.

Επτά προτεραιότητες για το ΕΣΠΑ

 

Του Ηλία Μόσιαλου, ΝΕΑ, 12.01.14

Οι κυβερνητικές ανακοινώσεις υπογράμμισαν ότι η απορροφητικότητα του τρέχοντος ΕΣΠΑ έφτασε το 74%. Το ποσοστό είναι εντυπωσιακό, απηχεί σημαντική προσπάθεια, αλλά θα ήταν καλύτερο να συνοδευόταν από συνολική έκθεση στόχων -αποτελεσμάτων, με συγκεκριμένη στρατηγική και προσδιορισμό προστιθέμενης αξίας, όχι απλώς να είναι «χρήμα στην αγορά». Εξάλλου, και το τρέχον ΕΣΠΑ ακολούθησε την προϊστορία των ΜΟΠ: μηδενική απορροφητικότητα το 2007-2008, 3% το 2009, «τρέξιμο» τα τελευταία χρόνια. Αρκεί να θυμίσουμε ότι το 2008, ενώ είχε ήδη ξεκινήσει η ύφεση και το ΕΣΠΑ ήταν 100% ανεκτέλεστο, η κυβέρνηση υποστήριζε ότι διαθέτει Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων. Επιπλέον, διαβεβαίωνε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ) ότι είχε εξασφαλίσει 11,5 δισ. ευρώ από εθνική συμμετοχή και 7,5 δισ. από ιδιωτική. Στη συνέχεια, η οικονομική κρίση χειροτέρεψε την κατάσταση, μέχρι που η χώρα απέμεινε απλός παρατηρητής στις διαβουλεύσεις του σχεδίου «Ευρώπη 2020» για κατανομή κοινοτικών πόρων. Αυτήν τη στιγμή το υπουργείο Ανάπτυξης (υπ. Αν.) προωθεί τέσσερα εθνικά σχέδια (Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία, Μεταρρύθμιση του Δημοσίου, Υποδομές και Περιβάλλον και Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού) συν 13 περιφερειακά.

Εν ονόματι των φορολογουμένων

Photo: Alexandros Katsis / Fosphotos.com

 Του Τάσου Τέλλογλου, www.protagon.gr

Με την υπόθεση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου η ελληνική εισαγγελική αρχή εισέρχεται στην περίοδο της ενηλικίωσης στην αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος. Στην υπόθεση αυτή, το βασικό έγκλημα είναι η απιστία, δηλαδή μια συμπεριφορά των υπευθύνων του ιδρύματος, που, σε συγκεκριμένο χρόνο, έλαβαν αποφάσεις επισφαλείς για τα οικονομικά του ιδρύματος.  Η γραμμή που χωρίζει αυτή τη συμπεριφορά από μία λανθασμένη επιχειρηματική απόφαση είναι πολύ λεπτή, αλλά, η εισαγγελία έχει καλά επιχειρήματα. Στην περίπτωση Γριβέα αναφέρει ότι το Τ.Τ είχε γίνει (το 2009) ο μεγαλύτερος πιστωτής μιας εταιρείας παροχής υπηρεσιών στη διαφήμιση που ήταν ήδη επιβαρυμένη από δάνεια και, όπως κάθε διαφημιστική εταιρία, πληρωνόταν από τους πελάτες της με καθυστέρηση. Στην περίπτωση Λαυρεντιάδη, το σύνολο των εγγυητών ήταν στην πραγματικότητα άλλες εταιρείες του Λαυρεντιάδη. Και στην  περίπτωση του ομίλου Κοτντομηνά διαπιστώθηκε ότι η συνέργεια στην εταιρία καρτών μόνο επωφελής δεν ήταν, ενώ οι άλλες επιχειρήσεις Κοντομηνά, όσο περισσότερο δανείζονταν τόσο λιγότερο πλήρωναν.

«Δεν είναι δολοφόνοι;

Του Ηλία Κανέλλη, ΝΕΑ, 10.1.14

«Να δοθεί τώρα άδεια στους πολιτικούς κρατούμενους Δημήτρη Κουφοντίνα και Αλέξανδρο Γιωτόπουλο στους οποίους την αρνούνται για πάνω από τρία χρόνια [...]». Η φράση αυτή παρεμβάλλεται σε ένα κατά βάσιν κοινωνιολογικό κείμενο του Δικτύου για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα. Με μερικές από τις επισημάνσεις του κειμένου συμφωνεί κάθε καλοπροαίρετος δημοκρατικός πολίτης. Μερικές φυλακές στην Ελλάδα είναι, όντως, ντροπή για ένα επίπεδο πολιτισμού της ανοχής. Με μερικές άλλες επισημάνσεις, εμπνευσμένες από τη θεωρία του Φουκό για τις φυλακές, ότι δηλαδή η κάθειρξη είναι πειθαρχική μέθοδος μιας «πολιτικής τεχνολογίας» που προωθεί την υποταγή στο αστικό/καπιταλιστικό σύστημα, επίσης μπορεί να συμφωνούν κάποιοι. Οι απόψεις αυτές, άλλωστε, είναι διαδεδομένες και στα πανεπιστήμια, όπου διδάσκονται χωρίς να χρειάζεται να απαντηθούν ερωτήσεις όπως τι θα έπρεπε να κάνει η κοινωνία μας όχι, π.χ., με τον Παλαιοκώστα αλλά με τον Τσοχατζόπουλο ή ποιο εφαρμοσμένο σωφρονιστικό σύστημα του κομμουνισμού δεν συγγένεψε με το σύστημα των γκουλάγκ. Με το μελόδραμα και τις απολυτότητες της ανακοίνωσης του Δικτύου (σε φράσεις τύπου «οι καλοζωισμένοι ανθρωποφύλακες και το πολιτικό επιτελείο της ακροδεξιάς κυβέρνησης»), επίσης, μπορούν να ταυτιστούν όσοι κρύβουν μέσα τους έναν αριστεριστή Φώσκολο.

Ευρωσκεπτικισμός ή καπρίτσιο

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου, Καθημερινή, 10.1.14

Η μεγάλη του γένους σχολή της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας υπήρξε η ακαδημία της πολιτικής ελαφρότητας. Πρύτανης ο αείμνηστος ύπατος του ελληνικού σοσιαλισμού, ο οποίος με όλη την άνεση έδιωχνε τις βάσεις για να μην τις διώξει, εγκατέλειπε την ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ χωρίς να τα εγκαταλείψει και είχε το ταλέντο να εισπράττει θαυμασμό και ψήφους γιατί δεν τηρούσε τις υποσχέσεις του. Εφτανε που κυβερνάει ο λαός. Δεν χρειάζεται να επαναλάβω τα γνωστά περί ταλέντου του Ανδρέα Παπανδρέου, το οποίο λείπει από τους θαυμαστές του. Απλώς να πω ότι όταν καλούσε τον Καντάφι για surprise στον Μιτεράν έπαιζε εκ του ασφαλούς και δεν διακινδύνευε τη συμμετοχή της χώρας στην ευρωπαϊκή κοινωνία. Η Ελλάδα τη δεκαετία του ’80, αλλά και του ’90, διέθετε ένα δίχτυ προστασίας που της επέτρεπε να ακροβατεί χωρίς τον κίνδυνο να πέσει στο κενό. Η συνείδηση των Ευρωπαίων ηγετών ήταν προσηλωμένη στην οικοδόμηση της Κοινότητας, η οποία δεν είχε γιγαντωθεί όπως σήμερα, και όλοι περίμεναν πως το άτακτο παιδί, χαριτωμένο εν πολλοίς, θα περάσει την κρίση της εφηβείας του, κι αυτή ώς ένα σημείο δικαιολογημένη.

Ο λαϊκισμός και η υποκρισία (του Φώτη και του Αλέξη)

 Του Κώστα Ρεσβάνη, Protagon, 09.01.14

Έχει, στ’ αλήθεια, ενδιαφέρον να αναρωτηθούμε γιατί απουσίασαν από την τελετή ανάληψης της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μας ο Τσίπρας και ο Κουβέλης; Νομίζω ναι, διότι από τον πρώτο διαφαίνεται η ανερμάτιστη πολιτική του και από τον δεύτερο η προσωπική τακτική, δίχως πολιτικό υπόβαθρο. Ο ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε αμήχανα πως δεν συμφωνεί με τις προτεραιότητες που θέτει η ελληνική προεδρία, ενώ την ίδια στιγμή στελέχη του χαρακτήριζαν «φιέστα και επικοινωνιακό κόλπο» τη θεσμοθετημένη τελετή. Κατανοητή η προσπάθεια του Τσίπρα να συγκεράσει απόψεις που εκφράζονται από πασόκους παλαιάς κοπής και νέας ιδεολογίας, νεοκομμουνιστές στις παρυφές της σοβαρότητας και κάποιους φιλοευρωπαϊστές που απέμειναν. Ωστόσο ο ίδιος είναι και υποψήφιος για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενός θεσμού που ακριβώς έχει δημιουργήσει την εκ περιτροπής προεδρία των κρατών, δίνοντας την πρωτοβουλία στις κυβερνήσεις να κανονίζουν την ατζέντα. Θα περίμενε κανείς από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να λησμονήσει έστω για λίγο τον σύμφυτο λαϊκισμό του, να κινηθεί, όπως όλοι οι ευρωπαίοι ομόλογοί του σε παρόμοιες περιστάσεις:

Το μπακιρένιο δισκοπότηρο

Του Νίκου Γεωργιάδη, Athens Voice

Αν οι προφητείες των τραπεζικών κολοσσών έχουν κάποιο ενδιαφέρον, τότε οι προβλέψεις της Saxo Bank προκαλούν κρυοπαγήματα. Κατά την τράπεζα, το 2014 η Γερμανία θα εισέλθει στο σπιράλ της ύφεσης παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα, αφού ολοκληρώνεται ο κύκλος της «υπερβάλλουσας γερμανικής απληστίας», όπως ενδεικτικά υπογραμμίζεται. Η τιμή του πετρελαίου θα πέσει στα 80 δολάρια το βαρέλι, μία θετική προοπτική σε πρώτη ανάγνωση, αλλά που μεθερμηνευόμενη σημαίνει πως θα πέσει συνολικά η παγκόσμια ζήτηση και άρα η παγκόσμια βιομηχανική παραγωγή. Το 2014 θα «σκάσει» η χρηματιστηριακή φούσκα με τις μετοχές των εταιρειών νέας τεχνολογίας (Amazon, Google κ.λπ.). Ήδη η τιμή των μετοχών αυτών είναι υπερτιμημένη κατά 700% κατά μέσο όρο. Αναρωτιέται κανείς τις επιπτώσεις ενός τέτοιου «ξεφουσκώματος» στην παγκόσμια παραγωγή πλούτου, ιδιαίτερα όσον αφορά την αμερικανική οικονομία. Η τελευταία και ιδιαίτερα σημαντική για τις εξελίξεις πρόβλεψη αφορά τις ευρωπαϊκές εκλογές. Οι αναλυτές της Saxo Bank διαβλέπουν πως η ισχυρότερη πολιτική ομάδα στο Ευρωκοινοβούλιο μετά την επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση θα είναι η Αντιευρωπαϊκή Συμμαχία, ετερόκλητη σίγουρα, αφάνταστα αντιφατική οπωσδήποτε, αλλά υπαρκτή, με αιχμή του δόρατος την ευρωπαϊκή ακροδεξιά.

Κενοτάφια ιδεών

Του Δημήτρη Σκάλκου, Athens Voice, 08.01.14
Η Ελλάδα βουλιάζει στην αναξιοπιστία θεσμών και προσώπων. Για τους προσεκτικούς παρατηρητές των εξελίξεων, η κρίση των θεσμών προηγήθηκε χρονικά της οικονομικής κατάρρευσης. Το, ολοένα διευρυνόμενο, έλλειμμα εμπιστοσύνης δυσχέρανε τις αναγκαίες για την ανάπτυξη οικονομικές και κοινωνικές «συνέργειες», ενθάρρυνε τη διαφθορά και επέτρεψε τις αντικοινωνικές συμπεριφορές ατόμων και ομάδων. Τα πολιτικά κόμματα που κυριάρχησαν στη μεταπολιτευτική περίοδο, ως κύριοι εκφραστές του πολιτικού παιγνίου, αναπόφευκτα υφίστανται σήμερα τις συνέπειες της πολιτικής αποτυχίας τους και γίνονται αποδέκτες της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Πρόκειται για αναμενόμενη εξέλιξη καθώς για πολλά χρόνια, τα πολιτικά κόμματα αντί να αποτελέσουν φορείς θεσμικής αλλαγής και πολιτικής ανάπτυξης, εξέθρεψαν τον λαϊκισμό και αναπαρήγαν τις χειρότερες όψεις του πελατειακού συστήματος. Αντί να λειτουργήσουν δια-μεσολαβητικά, «συνομιλώντας» με το πολιτικό σώμα, αλώθηκαν από τις πολυποίκιλες ομάδες ειδικών συμφερόντων. Αντί να αναδειχθούν σε φορείς ριζοσπαστικών προτάσεων για τον εκσυγχρονισμό της χώρας, μετατράπηκαν σε απέραντα κενοτάφια ιδεών. Και αντί να αναδείξουν τα κατάλληλα πρόσωπα που θα υπηρετούσαν αρχές και θέσεις μέσα από μία ζωντανή κομματική ζωή, διευκόλυναν την προσωπική ανέλιξη ενός πλήθους μετριοτήτων μέσα από τις ατελείωτες διαδικασίες του «κομματικού σωλήνα».

Αχτίδες ελπίδας

Του Διονύση Γουσέτη,  Καθημερινή, 08.01.14   

Είναι δύσκολη η χρονιά που μπήκε. Και δεν είμαι καθόλου σίγουρος για τη θετική έκβασή της, για την οποία, ωστόσο, είμαστε υποχρεωμένοι να αγωνιστούμε. Και ο αγώνας απαιτεί ενθάρρυνση. Αυτή είναι η προσπάθεια τούτου του πρώτου σημειώματος της χρονιάς. Πού μπορούμε να πατήσουμε για να αναθαρρέψουμε; Οχι ασφαλώς στις αισιόδοξες δηλώσεις σκοπιμότητας των κυβερνητικών πολιτικών, που κάθε χρόνο μας βεβαιώνουν ότι φέτος τελειώνει η κρίση. Ισως, όμως, στην έρευνα του BBC με τίτλο «αχτίδες ελπίδας για την Ελλάδα». Ο ανταποκριτής του μεταδίδει ότι οι Ελληνες μαθαίνουν να ζουν με ό,τι διαθέτουν. Οτι η φοροδιαφυγή δεν είναι πια αποδεκτή. Πράγματα, δηλαδή, πρωτοφανή. Μπορούμε να εντοπίσουμε και άλλα σημεία αισιοδοξίας στο τέλος της χρονιάς που έφυγε. Ο αγώνας κατά της διαφθοράς μοιάζει να δίνει κάποια αποτελέσματα. Στο Δημόσιο βρέθηκαν, σαν από θαύμα, εργαζόμενοι που ζήτησαν να… ιδιωτικοποιηθούν (ΟΔΙΕ). Βρίσκονται ταξιτζήδες που σου μιλούν ευγενικά και σου δίνουν απόδειξη. Υπήρξε, προς απογοήτευση των λαϊκιστών, εισαγγελικό πόρισμα, το οποίο αποφαίνεται ότι οι ενέργειες της τρόικας «δεν συνιστούν εγκλήματα».

Ματιές στο 2014: Πιάσαμε πάτο;

 Συνέντευξη με τον Αρίστο Δοξιάδη για την ελληνική οικονομία, www.naftemporiki.gr

• Πιθανότατα θα πετύχουμε σταθεροποίηση το 2014 και ανάπτυξη το 2015.
• Η αργή αύξηση των ελληνικών εξαγωγών είναι η αρνητική έκπληξη της Ευρώπης.
• Πιθανότερη και πιο συμφέρουσα εκδοχή για το 2014 ένα νέο δάνειο με ένα «μίνι μνημόνιο».
• Ίσως αργήσει, αλλά θα έρθει μία περαιτέρω διευθέτηση του χρέους.
• Μπορούν να περικοπούν κι άλλες κρατικές δαπάνες, αλλά αυτό προϋποθέτει μία κυβέρνηση που θα το κάνει σωστά, δηλαδή όχι οριζόντια και πρόχειρα.
• Η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση είναι το πιο αντι-επιχειρηματικό κόμμα εξουσίας στην Ευρώπη.
• Το ελληνικό κοινωνικό κράτος ήταν και εξακολουθεί να είναι άδικο.
• Πρέπει να αυξηθεί το, διεθνώς παράδοξο, μικρό μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων.
• Το μοναδικό αναξιοποίητο κεφάλαιο στην Ελλάδα είναι οι καταρτισμένοι νέοι.
• Τα start up ανοίγουν δρόμους.
• Θα μας ταίριαζε το ιταλικό μοντέλο του 1970-80.
• Χρειάζονται νέα πετυχημένα μοντέλα, που θα τα μιμηθούν μετά από λίγο οι πολλοί.

Εκτιμάτε ότι το 2014 θα καταλήξουμε σε νέο δάνειο από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό και πιθανότατα και σε νέες υποχρεώσεις απέναντι στους εταίρους;

Θεωρητικά έχουμε την επιλογή είτε να «βγούμε» στις αγορές και να συγκεντρώσουμε κάποια χρήματα, είτε να προβούμε σε μία αναχρηματοδότηση από τους εταίρους μας.