Απέθαντα συμφέροντα

Της Μαρίας Κατσουνάκη, Καθημερινή

Εως τώρα τα σημάδια πρόδιδαν ότι η Νέα Δημοκρατία είχε πλημμελή σχέση με τον πολιτισμό. Οτι όχι μόνον δεν γνωρίζουν οι αρμόδιοι (υπουργοί και συνεργάτες του πρωθυπουργού) το αντικείμενο, ειδικά αυτό που αφορά τον σύγχρονο πολιτισμό, αλλά ότι οι επιρροές τους προέρχονται από το πιο οπισθοδρομικό, παρωχημένο, στενής αντίληψης και φοβικό περιβάλλον δημιουργών και καλλιτεχνών. Ωσπου μπήκε και ο ΣΥΡΙΖΑ στον χορό, με ερωτήσεις βουλευτών του που αφορούν θέματα πολιτισμού, διεκδικώντας τα σκήπτρα στην αγκύλωση, στον παλαιοκομματισμό και στη μονόπλευρη ενημέρωση. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η ερώτηση εννέα βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ προς τρεις υπουργούς (Πολιτισμού, Οικονομικών και Ανάπτυξης) για το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Βλέπουν, λοιπόν (εν περιλήψει και με κίνδυνο... παρεξηγήσεων, γιατί ο αχταρμάς της ερώτησης δηλώνει όχι μόνο συγκεκριμένες προθέσεις που την υπαγορεύουν αλλά και παντελή άγνοια του θεσμού), ότι απομειώνεται το κύρος του Διεθνούς Φεστιβάλ γιατί υστερεί το... ελληνικό τμήμα του, ενώ απειλείται από την άνοδο άλλων Φεστιβάλ ιδιωτικών συμφερόντων (!). Παράλληλα, επισημαίνουν σοβαρές παρατυπίες στην οικονομική διαχείριση και διοικητική του οργάνωση.

Ο Βύρων Λεοντάρης και η ενοχή της αθωότητας

  Του Αλέξη Ζήρα, Αναγνώσεις, Αυγή

-Αθώο ξεκίνημα πού μ’ έφερες, πού μ’ έφερες[1]

Η ποίηση του Βύρωνα Λεοντάρη, σε αρκετά σημεία της συμπορευόμενη με την ποίηση του Μανόλη  Αναγνωστάκη αλλά και με την όψιμη, μετά το 1970, ποίηση του Τάσου Λειβαδίτη, μας συνιστά μια από τις πιο εμβληματικές λυρικές φωνές στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Ωστόσο, παρ’ ότι συμμερίζεται έμμεσα τη βασική θέση του Αναγνωστάκη, διαπιστώνοντας ότι με τις συνθήκες αυτές που επικράτησαν στον μεταπόλεμο δεν έχει νόημα η ποίηση, αφού κι αυτός λέει ότι όντως στον σύγχρονο κόσμο «η τέχνη [είναι] ένας πανικός μπρος στην πραγματικότητα», διαφοροποιείται εμφανώς στο θέμα της σιωπής και της ολοσχερούς  άρνησης ή της απόσυρσης. Και νομίζω ότι διαφοροποιείται για έναν βασικό λόγο που θα τον βρούμε στο δοκίμιό του «Εν μετεωρισμώ...»[2], όπου αρνείται ουσιαστικά την ιερότητα του σπαταλημένου ιδεώδους, δηλαδή τη θέωση της ήττας και του μη περαιτέρω μετά την κατερείπωση των πολιτικών οραμάτων, μιας ήττας που, ιδίως για ορισμένους ποιητές και πεζογράφους της αριστεράς, υπήρξε ένα είδος άσβεστης ενοχής μπροστά στις κλειστές πύλες ενός φαντασιακού Παραδείσου, αλλά κι ένα είδος μυστικιστικού, θεολογικού κέντρου. Ανάλογου (γιατί όχι;) με το «χαμένο κέντρο» της ποιητικής του Σεφέρη, όπως το προσδιόρισε ανεπανάληπτα ο  Ζήσιμος Λορεντζάτος!

Διακομματική αμνήστευση Χρυσής Αυγής για ρατσιστικά εγκλήματα

 Του Παναγιώτη Δημητρά, http://booksjournal.gr

Η αβάσταχτη ελαφρότητα των πολιτικών κομμάτων κατάφερε και αυτό: Ο Νόμος 4198/2013, που έγινε για την ελάφρυνση του έργου της δικαιοσύνης, επιτρέπει την παραγραφή κραυγαλέων ρατσιστικών συμπεριφορών από εκπροσώπους της Χρυσής Αυγής. [ΤΒJ]

 Στις 11 Οκτωβρίου 2013, δημοσιεύθηκε ο Ν. 4198/2013 στο άρθρο 8 παράγραφος 3 του οποίου αναφέρεται: 

α. Παραγράφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των ακόλουθων αξιόποινων πράξεων, που έχουν τελεσθεί μέχρι 31.8.2013: α) των πταισμάτων και β) των πλημμελημάτων, κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι ένα έτος ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές. Στην περίπτωση των πλημμελημάτων, εάν ο υπαίτιος υποπέσει μέσα σε ένα έτος από τη δημοσίευση του νόμου σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι μηνών, συνεχίζεται η κατ’ αυτού παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής του αξιόποινου της πρώτης πράξης ο διανυθείς χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη. […] δ. Η κατά τα ανωτέρω παραγραφή του αξιόποινου και η παύση της ποινικής δίωξης, δεν ισχύει για τις παραβάσεις: [κτλ]

Η διάταξη αυτή σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά ψηφίστηκε ομόφωνα στην Ολομέλεια της Βουλής, ή τουλάχιστο δεν διατυπώθηκε καμιά αντίρρηση στις παραβάσεις για τις οποίες δεν νομοθετήθηκε η παραγραφή του αξιόποινου (στο δ). Συγκεκριμένα κανένας εκπρόσωπος του έθνους δεν πρότεινε να μην αμνηστευθούν (με την παραγραφή του αξιόποινου) τα ρατσιστικά εγκλήματα που τιμωρούνται με ποινή μέχρι ένα έτος:

Δέσποτα που δίδασκες...

Του Πάσχου Μανδραβέλη, Καθημερινή

Σαν να μη μας έφταναν οι άλλοι «επαναστάτες» (ήτοι οι συνήθεις χουλιγκάνοι που έχουν γινάτια με τον καπιταλισμό και προσπαθούν να «σβήσουν τα σύμβολά του» κατεβάζοντας βιτρίνες και καίγοντας τράπεζες) έχουμε και τον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης να κηρύσσει από του χριστιανικού άμβωνος τη δική του άνομη εξέγερση. Αιτία ήταν η πρωτοβουλία του δημάρχου Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη να σηματοδοτήσει κάποιους δρόμους της Θεσσαλονίκης και με τα παλιά τους ονόματα, κάποια από τα οποία είναι τουρκικά και κάποια εβραϊκά. Δεν θα σταθούμε στην πρωτοβουλία καθ’ αυτή (στο κάτω κάτω της γραφής τα παλιά ονόματα των δρόμων κομμάτι της ιστορίας είναι, όσο κι αν κάποιοι θέλουν να τη σβήσουν) αλλά στην αντίδραση του δεσπότη των χριστιανών στον νομό Θεσσαλονίκης. Αστραψε και βρόντηξε, λοιπόν, ο κ. Ανθιμος κι από τον άμβωνα -που προορίζεται για το κήρυγμα της αγάπης και της καταλαγής των παθών- απείλησε ότι «θα βρω νεολαίους και θα ξηλώσω τις πινακίδες που θα βάλει ο Μπουτάρης και θα αναγράφουν τουρκικά ονόματα, κάτω από τις ελληνικές ονομασίες των οδών της πόλης μας. Αν κάτι τέτοιο συμβεί θα είναι αιτία επανάστασης. Είναι δυνατό να αναγραφούν ονόματα Τούρκων κατακτητών της Θεσσαλονίκης, στις ταμπέλες των δρόμων της πόλης μας;»

Δέσμιοι της κάλπης

Του Πέτρου Παπασαρανόπουλου, http://booksjournal.gr, τχ. 45

Το νέο πολιτικό τοπίο σε Ευρώπη και Ελλάδα μετά τις ευρωεκλογές.

Οι ευρωεκλογές του Μαΐου 2014 δημιούργησαν ένα νέο πολιτικό τοπίο σε Ελλάδα και Ευρώπη. Αξίζει τον κόπο να δούμε τη μεγάλη εικόνα αυτού του τοπίου, εντοπίζοντας ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στην Ευρώπη ως σύνολο και στην Ελλάδα. 

Ο ακροδεξιός «σεισμός» και στις «26 φεύγουν»

Παρά την επαναλαμβανόμενη προφητεία για ακροδεξιό «σεισμό» στην Ευρώπη[1], η δόνηση ήταν αρκετά χαμηλής έντασης. Τα ακροδεξιά κόμματα σημείωσαν κάποιες εντυπωσιακές νίκες, όπως στη Γαλλία, αλλά και στην Ελλάδα με την εξτρεμιστική Χρυσή Αυγή, και πολλές αποτυχίες σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, όπου εξαφανίστηκαν. Ακόμα μεγαλύτερη πολιτική αποτυχία είναι η αδυναμία της ακροδεξιάς να σχηματίσει αναγνωρισμένη ομάδα στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, δεδομένου ότι δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει μέλη από επτά χώρες, παρά τις εργώδεις προσπάθειες της Μαρίν Λεπέν και του Ολλανδού Γκερτ Βίλντερς[2]. Έτσι, παρά τους 37 ευρωβουλευτές από πέντε χώρες οι ακροδεξιοί θα έχουν περιθωριακή πολιτική παρουσία στο ευρωκοινοβούλιο και θα στερηθούν χρηματοδότηση αρκετών εκατομμυρίων ευρώ. Βέβαια ακόμη και εάν μπορούσαν να σχηματίσουν ομάδα, ή εάν καταφέρουν στο μέλλον να σχηματίσουν, θα πρόκειται για τη μικρότερη από τις οκτώ πολιτικές ομάδες του ευρωκοινοβουλίου και για την πλέον εύθραυστη, δεδομένης της ανομοιογένειες των εθνικών κομμάτων που την απαρτίζουν. Ο κίνδυνος της διάλυσής της θα είναι διαρκώς υπαρκτός, ένα είδος κοκτέιλ μολότοφ[3].

Επιστροφή στις ρίζες

Της Αννας Δαμιανίδη, Εφημερίδα των Συντακτών 

Αχ η απλότητα της φύσης στην Ελλάδα, τι ωραία καλοκαιρινή πολυτέλεια! Μπορείς να τη βγάζεις μ’ ένα καρπούζι κι ένα σλίπινγκ μπαγκ, ίσως γι' αυτό τα περιττά γεμίζουν τις παραλίες άμα τη αναχωρήσει σου, δεν φανταζόσουν ότι θα ήταν τόσο πολλά, τόσο άχρηστα. Κι οι συνηθισμένες στη λιτότητα δημοτικές αρχές δεν προκάνουν να μαζέψουν, και πώς να φτάσουν στους εγκρεμούς και στις πλαζ τις απόμακρες; Με γαϊδουράκια; Πάνε αυτά, τα πήραν οι Εγγλέζοι τα τελευταία, να τα αναπαραγάγουν στα πάρκα των πύργων τους, εκεί κατέληξα. Τελευταία φορά που είδα γαϊδουράκι ήταν σε τέτοιο πάρκο, πλήρωνες μάλιστα και εισιτήριο. Δεν τα λένε Ελγίνεια, να τα ζητήσουμε πίσω, κρίμα. Τα φώναξα, «ε, Παλικάρι», όπως ονομάζονταν κάποτε διεθνώς τα γαϊδουράκια εξ Ελλάδος, ξέρουν όσοι διάβασαν σε νεαρή ηλικία το μπεστ σέλερ του Εκτορος Μαλό «Με οικογένεια». Κι εκείνα έκαναν ότι δεν αναγνώριζαν το όνομα, τη γλώσσα, την προφορά, μου γύρισαν την πλάτη. Πολύ περιποιημένη, γυαλιστερή, ξεκούραστη, ήταν η πλάτη τους. Εκεί καταντήσαμε.

Η Κεντροαριστερά και ο ΣΥΡΙΖΑ. Οι συμμαχίες στην πολιτική σκηνή είναι λύση για τη χώρα;

 Της Βάσως Κιντή, ΝΕΑ

Αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να χτίσεις με την πολιτική σου τους όρους μιας μεταρρυθμιστικής κατεύθυνσης με καθημερινή αναμέτρηση με τα προβλήματα και σύγκρουση με τις οπισθοδρομικές δυνάμεις. Η ανάγκη για συμμαχική κυβέρνηση μπορεί να προκύψει έτσι κι αλλιώς από τις εκλογές. Θα γίνει όμως τότε με όρους που θα είναι δύσκολο να παρακαμφθούν γιατί θα έχουν κτιστεί στην πράξη και όχι στα χαρτιά. Ξέρω είναι λεπτή η διαφορά αλλά έχει μεγάλη σημασία ώστε να μη βρεθούν οι πολίτες να ψηφίζουν μεταρρυθμιστικά για να καταλήξουν χείρα βοηθείας στον ΣΥΡΙΖΑ.

To επίδικο ζήτημα στην πολιτική σκηνή αλλά και στις ζυμώσεις στην ευρύτερη Κεντροαριστερά ενώπιον των βουλευτικών εκλογών είναι αυτό της κυβερνησιμότητας, τι γίνεται δηλαδή με τις συμμαχίες για να κυβερνηθεί η χώρα δεδομένου ότι, όπως φαίνεται, πολύ δύσκολα θα έχουμε αυτοδύναμες κυβερνήσεις.

Οι λαϊκιστές και οι άλλοι

Της Αγγελικής Σπανού, www.metarithmisi.gr

«Το πολύ ξύλο το έχουμε φάει» είπε ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης και όλοι κατάλαβαν τι ήθελε να πει. Ενας καθηγητής, τεχνοκράτης, εκσυγχρονιστής, που επελέγη γι αυτές του τις ιδιότητες να αναλάβει το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο, αλλά αισθάνεται την ανάγκη να γίνει λαϊκός για να επικοινωνήσει με το μεγάλο πλήθος. Δίκιο έχει. Ο ακαδημαϊσμός, γενικά, δεν βοηθά κανέναν πολιτικό, επαγγελματία ή ερασιτέχνη, μόνο συγκυριακά μπορεί να αναγνωριστεί το κύρος του ή η χρησιμότητά του, η γεύση που συνήθως μένει είναι ότι πρόκειται για κάποιον που μπορεί να είναι ικανός και καλός αλλά δεν κάνει γι αυτά. Την ώρα που ο Χαρδούβελης ντυνόταν “ένας από εσάς”, στα μικρόφωνα δίνονταν ανελέητες μάχες μεταξύ στελεχών της κυβέρνησης και της αξιωματικής αντιπολίτευσης για την Αργεντινή. Ακούστηκαν όλων των ειδών οι ανοησίες, ξεχύθηκαν η άγνοια, η εμπάθεια, η μισαλλοδαξία και έπεσε πάνω μας ένα φοβερά απωθητικό και ανθυγιεινό μείγμα για να θυμηθούμε ότι η απλοϊκή σκέψη αποτελεί κομμάτι της βάσης πάνω στην οποία χτίστηκε η πολιτισμική μας υπανάπτυξη. Οι μεν φώναζαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα μας κάνει Αργεντινή, κάποιοι έδειχναν σχεδόν ενθουσιασμένοι με τους “γύπες” που τους χάρισαν αυτό το επιχείρημα. Οι δε προσπαθούσαν να δικαιολογήσουν το θαυμασμό που έχουν εκφράσει για τις οικονομίες χωρών της Λατινικής Αμερικής, σε αναζήτηση του εναλλακτικού δρόμου που όμως δεν υπάρχει. Και τελικά παράγεται αποκρουστική φασαρία και διχασμός.

«Γιατί να σκοτώσουν τον Ζορές;»

 Του Ανδρέα Παππά, ΒΗΜΑ 

  Με σημερινούς όρους, θα λέγαμε πως ο Ζορές βρισκόταν στον απόλυτο αντίποδα της Αριστεράς που αρκείται στο να καταγγέλλει και να διαμαρτύρεται. Και μόνο ως υπενθύμιση της ανάγκης η Αριστερά να αναλαμβάνει τις ευθύνες που της αναλογούν, αξίζει, νομίζω, να θυμόμαστε σήμερα τον Ζορές και τις απόψεις του. Αυτόν τον πάντα επίκαιρο, μαχητικό, αλλά και χωρίς παρωπίδες σοσιαλιστή, που ήξερε πώς να συνδυάζει την απόλυτη προσήλωση στις καταγωγικές αρχές και αξίες της Αριστεράς με την αδογμάτιστη και δημιουργική αξιοποίηση των κατακτήσεων της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

«Pourquoi ont-ils tué Jaurès» τραγουδούσε με τη γνωστή ευαισθησία του και εκφραστικότητα ο Ζακ Μπρελ, κάπου εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Το βράδυ της 31ης Ιουλίου 1914 ο Ζαν Ζορές βρισκόταν στα γραφεία της αγαπημένης του «Humanité», της εφημερίδας του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος που ο ίδιος είχε ιδρύσει το 1904. Λίγο πριν ολοκληρώσει το κύριο άρθρο, το οποίο θα ήταν μια ακόμα έκκληση για αποτροπή του πολέμου και για ειρήνη, αποφάσισε να πάει, μαζί με τους στενούς συνεργάτες του, για φαγητό στο συνηθισμένο στέκι τους: το «Café Croissant», απέναντι από τα γραφεία της εφημερίδας. Εκεί όμως παραμόνευε ο Ραούλ Βιλέν, νεαρός «υπερπατριώτης», ο οποίος τον πυροβόλησε δύο φορές. Μία από τις σφαίρες θα διαπεράσει το κρανίο του Ζορές. Ο θανατός του, σε ηλικία 55 ετών, θα είναι σχεδόν ακαριαίος.

Τι έκανες στον λαό σου, σύντροφε; Ο Πούτιν, ο σοβιετικός εθνικισμός και η αντιδυτική κουλτούρα

 Του Γιώργου Σιακαντάρη, ΝΕΑ

Διαβάζοντας για τη συγκίνηση που προκάλεσαν στον διοικητικό διευθυντή της ΑΕΚ Δημήτρη Μελισσανίδη οι αναμνήσεις από τον αγώνα συμπαράστασης προς τον αδελφό σερβικό λαό που έδωσε η ΑΕΚ με την Παρτιζάν Βελιγραδίου το 1999, σκέφτηκα, πάλι καλά που σήμερα, λόγω και της κρίσης, δεν φαίνεται πιθανό κάποια ελληνική ομάδα να τρέξει στο Ντονέτσκ για να παίξει κανέναν αγώνα με την τοπική ομάδα προς υποστήριξη των αγωνιζόμενων κατά του «ουκρανικού φασισμού» αυτονομιστών. Οι έλληνες ανταποκριτές στη Μόσχα κάνουν φιλότιμες προσπάθειες για να μας πείσουν ότι η σύγκρουση που μαίνεται στην Ανατολική Ουκρανία αφορά τον αγώνα ρωσόφωνων δημοκρατών κατά ουκρανών φασιστών. Βεβαίως, με την ουκρανική δημοκρατία καθόλου δεν είναι όλα ρόδινα, αποτελεί και αυτή κακέκτυπο δημοκρατίας (η προσπάθεια απαγόρευσης του ουκρανικού Κομμουνιστικού Κόμματος όχι για τα εγκλήματα του παρελθόντος, αλλά επειδή στηρίζει τον Πούτιν, είναι μια πλευρά αυτού του κακέκτυπου). Το πρωτότυπο όμως αυτού του κακέκτυπου βρίσκεται ακριβώς στη χώρα που υποτίθεται ότι στηρίζει τη δημοκρατία έναντι των ουκρανών φασιστών. Οπως δεν γνώριζε η ελληνική κοινή γνώμη ότι οι αδελφοί Σέρβοι βομβάρδιζαν επί μία τριετία το Σαράγεβο, μια πόλη στην οποία οι πολίτες επέμεναν να υποστηρίζουν την πολυεθνική Γιουγκοσλαβία έναντι των διχαστικών εθνικισμών των ποικίλων εξουσιών (κεντρικών και τοπικών, σερβικών και κροατικών), όπως ποτέ δεν έμαθε πλήρως για το έγκλημα στη Σρεμπρένιτσα του «ποιητή» Κάρατζιτς,

Τσβετάν Τοντορόφ: Η δημιουργία υπό διωγμόν

Από τον Θανάση Γιαλκέτση, Εφημερίδα των Συντακτών

  Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα ομιλίας που εκφώνησε ο Τσβετάν Τοντορόφ τον Ιούλιο του 2013 στο Μιλάνο, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του πολιτιστικού φεστιβάλ Milanesiana.

Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, που εξαπλώθηκαν στην Ευρώπη στη διάρκεια του 20ού αιώνα, εμπόδιζαν τους λαούς τους να αναζητούν από μόνοι τους την αλήθεια· την αλήθεια τη σχετική με την κοινωνία στην οποία ζούσαν, την αλήθεια που κρύβεται στον εσωτερικό κόσμο του καθένα ή ακόμη και εκείνη που αφορά τον περιβάλλοντα φυσικό κόσμο. Στη θέση της ελεύθερης και αυτόνομης αναζήτησης της αλήθειας, επικρατούσε η πειθήνια υποταγή στις εντολές του κόμματος που βρισκόταν στην εξουσία. Θύματα ενός τέτοιου καταπιεστικού συστήματος, οι καλλιτέχνες και οι συγγραφείς υπήκοοι των ολοκληρωτικών κρατών υποχρεώνονταν να επιλέξουν μεταξύ διαφορετικών τρόπων συμπεριφοράς. Ορισμένοι υιοθέτησαν το επίσημο δόγμα, σαν αυτό να αντιστοιχούσε στις βαθύτερες πεποιθήσεις τους στα θέματα της αλήθειας και της δικαιοσύνης. Αλλοι επέλεξαν τη σιωπή, δηλαδή αρνήθηκαν οποιονδήποτε τύπο ελεύθερης έκφρασης. Αλλοι ακόμα επέλεξαν την εξορία. Τέλος, μια σχετικά ολιγάριθμη ομάδα συγγραφέων και καλλιτεχνών προσπάθησε να βαδίσει σε έναν διαφορετικό δρόμο, εκείνον που έγκειται στο να ζει μια διπλή ζωή: μια δημόσια ύπαρξη που να εναρμονίζεται με τις επίσημες υποχρεώσεις και μιαν άλλη εντελώς ιδιωτική, κρυφή, αφιερωμένη στην παραγωγή ενός έργου απελευθερωμένου από κάθε εξωτερική εξάρτηση.

Κοιτάζοντας την κρίση ίσια στα μάτια

 Του Άγγελου Αθανασόπουλου, ΒΗΜΑ

Με σπάνια ευθύτητα οι συγγραφείς παρουσιάζουν τα αίτια και τις πιθανές διεξόδους για την ανάκαμψη της χώρας, καθώς και τις καθαρά οικονομικές παραμέτρους και τα πολιτικά ζητήματα που την οδήγησαν στο χείλος του γκρεμού.

Τα τελευταία χρόνια έχουν γραφτεί πολλά βιβλία για την ελληνική κρίση, τα αίτιά της και τις πιθανές διεξόδους από αυτήν με σκοπό την ανάκαμψη της χώρας. Το βασικότερο όμως προσόν του βιβλίου που έγραψαν ο Θεόδωρος Πελαγίδης και ο Μιχάλης Μητσόπουλος είναι ότι παρουσιάζει αλήθειες με σπάνια ευθύτητα, είτε αυτές αφορούν καθαρά οικονομικές παραμέτρους είτε πολιτικά ζητήματα. Από την κριτική δεν ξεφεύγει κανείς, ούτε οι ελληνικές κυβερνήσεις (πριν και κατά τη διάρκεια της κρίσης) ούτε η τρόικα και οι ευρωπαίοι εταίροι της Ελλάδος. Αυτό το χαρακτηριστικό του βιβλίου συμπληρώνεται από μια προσπάθεια να χαραχθεί ένας δρόμος προς την ανάκαμψη ο οποίος θα υπερβαίνει το κλασικό μοντέλο της στήριξης στον τουρισμό, στον αγροτικό τομέα ή στη ναυτιλία και να χαρτογραφηθεί μια πιο δύσκολη πορεία, που ίσως όμως αποφέρει στη χώρα μακροπρόθεσμα ευρύτερα οφέλη, μέσω της δημιουργίας ενός μοντέλου βασισμένου στην καινοτομία, στην έρευνα και στην ανάπτυξη.

Grexit και «Βίκινγκς»

Ο τίτλος του βιβλίου είναι «Ελλάδα: Από την έξοδο στην ανάκαμψη;». Προφανώς και η έξοδος αναφέρεται στον κίνδυνο του Grexit που έφερε την Ελλάδα στο χείλος του γκρεμού. Είναι σαφές όμως, σύμφωνα με τους συγγραφείς, ότι η έξοδος δεν θα ήταν απλώς η συνέπεια λαθών της τρόικας, τουλάχιστον όχι αποκλειστικά.

Ο ορθός λόγος θέλει συναίσθημα

 Της Άννας Λυδάκη, ΒΗΜΑ

Μέσα από τη λογοτεχνία μπορούμε να καταλάβουμε τον Γιάννη Αγιάννη και τον Ρασκόλνικοφ, διότι περιγράφονται στις συνθήκες που ζούσαν, με την υποκειμενικότητά τους, με τα συναισθήματά τους. Αυτή η κατανόηση λείπει στην πραγματική ζωή. Στον κόσμο της πληροφόρησης και των ΜΜΕ οι ειδήσεις θα έλεγαν σύμφωνα με τον Alain de Botton για τον Οθέλλο: Ενας μετανάστης, τρελός από ζήλια, σκοτώνει την κόρη ενός γερουσιαστή. Για τον Οιδίποδα Τύραννο: Ενας μονάρχης ενέχεται σε σκάνδαλο αιμομιξίας. Για τη Μαντάμ Μποβαρί: Μια μοιχαλίδα, μανιακή καταναλώτρια που καταχρεώθηκε, παίρνει δηλητήριο»

Ο μεγάλος γάλλος κοινωνιολόγος και στοχαστής Εντγκάρ Μορέν διεκδικεί μια νέα πλανητική ηθική που θα στηρίζεται στη συμβίωση, στη συμπόνια, στην αλληλεγγύη και στην αγάπη
«Η αγάπη και η συμπάθεια, από μιαν ορισμένη σκοπιά, είναι λειτουργίες χάρη στις οποίες προσπελάζουμε την ουσία των πραγμάτων... Από τον τρόπο ύπαρξης της αγάπης και της συμπάθειας συνάγονται συμπεράσματα προς όφελος της ενότητας του κόσμου...» έγραφε ο Μαξ Σέλερ (Φύση και μορφές της συμπάθειας. Συμβολή στη μελέτη της θυμικής ζωής, μετ. Κ. Κ. Παπαγιώργης, εκδόσεις Καστανιώτη, 2003). Ο Σέλερ πίστευε ότι δεν είναι τόσο οι ορθολογιστικές απόψεις που θα μας πείσουν για μια ηθική συμπεριφορά όσο το συναίσθημα και η συμπόνια.

Για την πολυπολιτισμικότητα και τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη

Της Βάσως Κιντή, www.metarithmisi.gr

Υπήρξα φίλη του Μιχάλη Παπαγιαννάκη και συνοδοιπόρος του απότο 1981 και γράφω αυτό το μικρό σχόλιο με ένα αίσθημα καθήκοντος - για να τον υπερασπιστώ. Η θέση ότι το κείμενο του Μιχάλη Παπαγιαννάκη για την πολυπολιτισμικότητα λέει το ίδιο πράγμα με το γνωστό κείμενο του Θάνου Τζήμερου (ΘΤ) που κυκλοφορεί από χτες, προσβάλλει τη μνήμη και το έργο του. Το κείμενο του ΜΠ υπερασπίζεται ρητά την πολυπολιτισμικότητα(είναι δηλαδή φιλελεύθερο και αντι-ουσιοκρατικό) και θέτει προς συζήτηση κρίσιμα θέματα που απασχολούν τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες (τη μαντήλα στα σχολεία, την κλειτοριδεκτομή, τη λογοκρισία). Γράφει ρητά ότι τα θέματα αυτά δεν είναι απλά και ξέροντας τον Μιχάλη είμαι σίγουρη ότι ανά πάσα στιγμή θα ήταν έτοιμος να συζητήσει και να ακούσει  όλων των ειδών τα επιχειρήματα. Π.χ., ότι ενώ από τη μια έχουμε επιφυλάξεις για το κατά πόσον είναι σωστό με τη δήλωση ενός πατέρα να εξαιρείται το παιδί από μαθήματα καταργώντας το curriculum του σχολείου, από την άλλη εδώ στην Ελλάδα θέλουμε να εξαιρούνται τα παιδιά από τα Θρησκευτικά χωρίς κατ’ ανάγκην να είναι άλλου θρησκεύματος –με απλή δήλωση μη επιθυμίας του γονέα. Δηλαδή η εξαίρεση στα θρησκευτικά δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην κατάργηση του προγράμματος ενός σχολείου.

Οταν και τα γραπτά πετούν...

 Του Πάσχου Μανδραβέλη, Καθημερινή

Κ​​ουίζ: Ποιος πολιτικός έχει γράψει τα παρακάτω; «Στο πολιτικό πεδίο, το μέλλον της χώρας θα κριθεί αν αναδειχθούν ηγεσίες με κύρος και βούληση να συγκρουστούν ευθέως με τις κακοδαιμονίες μας... Χωρίς τη συντριβή των δυνάμεων της καθήλωσης και της οπισθοδρόμησης, η χώρα δύσκολα θα απεγκλωβιστεί. Είναι αλήθεια ότι η τριετία 2009-2012 έδωσε την ευκαιρία να αναδειχθούν νέοι πολιτικοί με δυνατότητες διαχείρισης μειζόνων κρίσεων. Κι αυτό θα έπρεπε να οδηγήσει εκ των πραγμάτων στην περιθωριοποίηση του πολιτικού, που μόνα του εφόδια ήταν η δημαγωγία και η δεξιότητα στη διανομή των κρατικών λάφυρων μετά τις εκλογικές νίκες. Ομως αυτοί οι πολιτικοί (με δυνατότητες διαχείρισης μειζόνων κρίσεων) είναι λίγοι σε κάθε κυβέρνηση. Οι περισσότεροι προσπαθούν απλώς να κερδίσουν χρόνο». Ο πολιτικός που θέλει τη «συντριβή των δυνάμεων της καθήλωσης και της οπισθοδρόμησης» είναι ο υπουργός που αύξησε τις αργίες στα σχολεία, εκείνες που περιέκοψε ο προκάτοχός του. Οχι μόνο πήγε μια βδομάδα πίσω το άνοιγμα των σχολείων τον Σεπτέμβριο, αλλά επανέφερε τον εκκλησιασμό άνευ μαθήματος στη γιορτή των Τριών Ιεραρχών. Ο συγγραφέας που ήλπιζε «στην περιθωριοποίηση του πολιτικού, που μόνα του εφόδια ήταν η δημαγωγία» είναι ο υπουργός που επανέφερε τον θεσμό των μετεγγραφών στα ΑΕΙ παρά τον κώδωνα κινδύνου που κρούουν οι ηγεσίες των πανεπιστημίων και ΤΕΙ Αθήνας, Θεσσαλονίκης.