Δημοψήφισμα ή εκτροπή;

 Του Νίκου Αλεβιζάτου, Καθημερινή

Α​​πό συνταγματική σκοπιά, η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να οργανώσει το δημοψήφισμα της προσεχούς Κυριακής θέτει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας: Εν πρώτοις, δεν είναι σαφές σε ποιο κείμενο ο ελληνικός λαός καλείται να απαντήσει με ένα «ναι» ή με ένα «όχι». Αν, όπως διατείνεται η κυβέρνηση, πρόκειται για τη χρονολογικά τελευταία πρόταση των θεσμών, αυτό δεν είναι επίσημο και πάντως δεν είναι οριστικό κείμενο. Αν αύριο ο κ. Γιουνκέρ το αποσύρει ή το τροποποιήσει, τότε το δημοψήφισμα θα καταστεί άνευ αντικειμένου. Εκτός αν η κυβέρνηση θεωρεί ότι θα τεθεί υπό την κρίση του λαού οποιαδήποτε πρόταση υποβάλουν οι θεσμοί, ακόμη και η πιο συμφέρουσα. Κάτι τέτοιο, όμως, θα ήταν εξαιρετικά ανεύθυνο εκ μέρους της. Δεύτερον, παρότι το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί για «κρίσιμο εθνικό θέμα» -και, συνεπώς, μπορεί κατ’ αρχήν να αφορά κάθε ζήτημα μείζονος σημασίας για το έθνος- στη συγκεκριμένη περίπτωση θα είναι κατά 80%-90% δημοσιονομικού ενδιαφέροντος. Οπως δημοσιονομικού ενδιαφέροντος ήταν και η πρόταση των 7,9 δισ. ευρώ του κ. Τσίπρα προς τους δανειστές. Aυτό όμως το Σύνταγμα το απαγορεύει ρητά για το άλλο είδος δημοψηφίσματος που το ίδιο προβλέπει, δηλαδή την έγκριση ή απόρριψη ψηφισμένων δημοσιονομικών νομοσχεδίων. Ερωτάται όμως: μήπως βαπτίζοντας κρίσιμο εθνικό θέμα ένα κατ’ εξοχήν δημοσιονομικό ζήτημα, η κυβέρνηση καταστρατηγεί τη συνταγματική απαγόρευση; Εν προκειμένω, το μόνο έντιμο -και, κατ’ επέκταση, το μόνο συνταγματικά θεμιτό- ερώτημα θα ήταν «ευρώ ή δραχμή». Η κυβέρνηση όμως δεν τολμά να το θέσει.

Λυκούδης: «Τελευταία πράξη του ελληνικού δράματος»

Η ομιλία του Σπύρου Λυκούδη στη Βουλή: 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Βρισκόμαστε στην τελευταία πράξη του ελληνικού δράματος. Αλλά το δράμα αυτό δεν παίζεται με πραγματικούς όρους. Πρόκειται για ένα θέατρο σκιών με ψευδή διλήμματα και με διχαστικούς όρους. Ο ελληνικός λαός δεν καλείται να αποφασίσει για κάποια τελική και ολοκληρωμένη πρόταση των θεσμών ώστε να έχει μπροστά του μια καθαρή επιλογή. Ούτε καν το κείμενο υπάρχει! Καλείται να αποφασίσει στην ουσία για μια φοβισμένη, ευθυνόφοβη, με τυχοδιωκτικές τακτικές και γιαυτό επικίνδυνη κυβέρνηση που επί μήνες τώρα επιδίδεται σε μια παραπλανητική και ασύστολη προπαγάνδα, μεταξύ ρήξης και συμφωνίας, για να επιστρέψει οίκοθεν με ένα παραπλανητικό και πάλι ερώτημα, το οποίο η ίδια δεν μπορεί να απαντήσει και το οποίο εναποθέτει με περισσή ανευθυνότητα στις πλάτες του ελληνικού λαού. Αν και εκλέχτηκε (ΚΑΙ με τον καλπονοθευτικό νόμο – ας μην το ξεχνάμε) για να κρατήσει τη χώρα εντός του ευρώ και να επιτύχει την καλύτερη δυνατή συμφωνία. Αντί για συνεννόηση και αξιοποίηση της καλής αρχικής θέλησης όλων στο εσωτερικό και το εξωτερικό προτίμησε την περιφορά των φαντασιώσεών της, την εμμονή της στα ψέματα και τα ανέφικτα των προεκλογικών της υποσχέσεων. Έπεσε στην παγίδα που η ίδια έστησε στον εαυτό της, έχασε πολύτιμο χρόνο στις επικοινωνιακές πομφόλυγες, αερολογούσε περί «σκληρής» διαπραγμάτευσης για να καταλήξει τελικά στο δικό της διαβόητο κείμενο των 47 σελίδων και των 8 δις. ευρώ, της ύφεσης και της φτώχειας, στο δικό της επαχθές, επώδυνο και επονείδιστο Μνημόνιο, γιατί το άλλο όπως γνωρίζετε θα το κουρέλιαζε μέσα σε μια μέρα στην πλατεία Συντάγματος.

Το «αριστερό» όχι...

Του Γιάννη Παντελάκη, www.protagon.gr
Ώστε η αριστερή θέση απέναντι στο δημοψήφισμα (αν αυτό πραγματοποιηθεί) είναι να πούμε «όχι». Ωραία. Ας αφήσουμε στην ακρη ποιοι συνασπίζονται σ' αυτό το «όχι», ας ξεχάσουμε τις εθνικολαϊκές κραυγές (παρομοιάζουν το δημοψήφισμα με το 1940!), ας κρατήσουμε στην άκρη δραματοποιημένα επιχειρήματα που αγγίζουν το συναίσθημα και όχι την γνώση και στηρίζονται στην άγνοια κινδύνου. Και ας σταθούμε στο διακύβευμα, σε τι λέμε «όχι». Λέμε «όχι» στην πρόταση των δανειστών, της τρόικας (που βαφτίσθηκε θεσμοί) και η οποία περιλαμβάνει σκληρά μέτρα σε μια ήδη δοκιμαζόμενη κοινωνία. Συμφωνώ. Συμφωνώ, αλλά και θυμάμαι όμως. Θυμάμαι πως υπήρχε μια πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης 47 ολόκληρων σελίδων και στην πρόταση αυτή προστέθηκαν στην πορεία και άλλες γενναίες υποχωρήσεις από την πλευρά μας. Επειδή τα γεγονότα τρέχουν με τρελούς ρυθμούς και έχουν μεγάλη ένταση, ενδεχομένως να έχουμε ξεχάσει τι περιλαμβάνει αυτή η πρόταση. Έμμεση και γενναία μείωση συντάξεων (με αύξηση της παρακράτησης σε κύριες και για πρώτη φορά σε επικουρικές), διατήρηση για δυο χρόνια του άδικου ΕΝΦΙΑ, αύξηση του φόρου αλληλεγγύης, ιδιωτικοποίηση ΟΛΠ, ΟΛΘ, των δέκα μεγαλύτερων λιμανιών της χώρας και των 24 περιφερειακών αεροδρομίων και άλλα πολλά και επώδυνα ιδιαίτερα για τους οικονομικά αδύναμους.

Ο πρωθυπουργός της Ψωροκώσταινας

Του Ηλία Κανέλλη,  http://booksjournal.gr

Ο διχαστικός τυχοδιωκτισμός του Αλέξη Τσίπρα, στο όνομα της ετυμηγορίας δήθεν του λαού, να προσφύγει σε δημοψήφισμα, με ουσιαστικό ερώτημα, όπως εύκολα διευκρίνισε η Άνγκελα Μέρκελ, "ευρώ η δραχμή", υποχρεώνει τους πολίτες αυτής της χώρας να τεθούν ενώπιον των ευθυνών τους.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, αφού οδήγησε τη χώρα στην κατάρρευση και στη διεθνή ανυποληψία, μάλιστα στο όνομα της κοινωνικής δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και της αξιοπρέπειας, τώρα παίζει το τελευταίο χαρτί της. Γνωρίζοντας ότι δεν έχει κανένα μέλλον, μακροπρόθεσμα, στη δημοκρατική ευρωπαϊκή οικογένεια, επιχειρεί να οδηγήσει τον ελληνικό λαό στην αυτοχειρία. Τον σπρώχνει στο όνομα της δημοκρατίας να περιφρονήσει την πρόοδο και την ευρωπαϊκή πορεία του, στην ουσία να αυτοκτονήσει. Να επιλέξει, αντί της ανοιχτής ευρωπαϊκής κοινωνίας τη βαλκανική, μίζερη απομόνωση. Να επιλέξει αντί της δημοκρατίας την τύχη ενός εθνοκομμουνιστικού κρατικού μορφώματος.  Τα πολιτικά επιχειρήματα της κυβέρνησης, που δικαίως ο Ευάγγελος Βενιζέλος την κατηγορεί για συνταγματικό πραξικόπημα, είναι ελάχιστα. Στο μεσονύχτιο διάγγελμά του, ο Αλέξης Τσίπρας επανέλαβε τη θλιβερή κασέτα της εθνικής περηφάνιας και της εκ μέρους του αποκλειστικότητας της δημοκρατίας. Ειναι βέβαιο ότι επιχειρώντας να κάνει δημοψήφισμα, γρήγορα πριν οι πολίτες αντιληφθούν το μέγεθος της καταστροφης που έχει συντελεστεί, θα χρησιμοποιήσει τους μηχανισμούς προπαγάνδας που έχει διαμορφώσει, το ψέμα, την πόλωση, τη δαιμονοποίηση των αντιπάλων του στην Ελλάδα και συλλήβδην των Ευρωπαίων. Θα διχάσει περισσότερο. Και θα οικειοιποιηθεί απολύτως το λόγο του εθνικισμού και της συνωμοσιολογίας, τα μόνα "επιχειρήματα" που ξέρει ότι έχουν ευρύτερη πέραση. Γι' αυτό, άλλωστε, θα έχει στο πλευρό του τους Ανεξάρτητους Έλληνες αλλά και τη ναζιστική Χρυσή Αυγή. Και θα προσπαθήσει να κρατήσει μαζί του εκείνους στους οποίους ίσαμε τώρα πούλησε εκδούλευση για να εξασφαλίσει μόνιμη πελατεία: τους δημόσιους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους, τους οποίους υποτίθεται ότι υπερασπίζεται.

ΕΚΑΣ, συντάξεις και μελαγχολία Κράτος Πρόνοιας ή Κράτος Συντάξεων; Τέσσερις μελαγχολικές παρατηρήσεις

 Της Αντιγόνης Λυμπεράκη, Athens Voice

Μελαγχολική παρατήρηση πρώτη

Οι σκληροί δανειστές πριν από 15 μέρες καταγγέλθηκαν από τον πρωθυπουργό επειδή ήθελαν κάτι που δίνουμε μόνο σε συνταξιούχους να το πάρουν και φτωχές οικογένειες με παιδιά – οποιοσδήποτε δηλαδή έχει ανάγκη. Κάτι σαν το ΕΚΑΣ να το παίρνουν και άλλοι. Και αυτό μάλιστα χωρίς να το στερηθούν οι συνταξιούχοι – απλώς η δική τους ανάγκη θα έπρεπε να συνεκτιμάται με αυτή την παιδιών τους.

Μελαγχολική παρατήρηση δεύτερη

Ένα αριστερό κόμμα, που πιστεύει σε ριζική αναδιανομή, σε τρεις εκλογές έχει το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα ως κεντρική σημαία στο εκλογικό του πρόγραμμα. Όταν όμως καταφτάνει στην εξουσία, εξοβελίζει την ιδέα. Ψηφίζει μια κουρελού αποσπασματικών εφάπαξ μέτρων για «την ανθρωπιστική κρίση» κόστους 40% των αεροπλάνων με τα οποία ο κ. Καμμένος θα κυνηγάει υποβρύχια.
Μελαγχολική παρατήρηση τρίτη

Η αριστερή κυβέρνηση συνεχίζει να καταβάλλει «αενάως» τις επιχορηγήσεις στο ασφαλιστικό σύστημα της ΔΕΗ – πολλαπλάσια του ΕΚΑΣ. Συνεχίζει να πληρώνει πρόωρες συντάξεις σε συνταξιούχους κάτω των 55 ετών που αναλογούν σε 3 ΕΚΑΣ. Δίνει μάχες για να μη μειωθούν αυτές οι συντάξεις ούτε ευρώ. Ομως οποιαδήποτε γενίκευση του ΕΚΑΣ σε άλλους πέραν συνταξιούχων απορρίπτεται ως ‘νεοφιλελεύθερος ιδεασμός’ και επονείδιστη ιδέα αδίστακτων δανειστών.

Με αφορμή τον Αρκά

Του Ανδρέα Πετρουλάκη, Καθημερινή

Δεν είναι τυχαίο ότι τα παλιά κόμματα εξουσίας πολύ σπάνια αντιδρούσαν  αρνητικά στη σάτιρα που τους γινόταν - το αντίθετο, συχνά έδειχναν, πιθανώς υποκριτικά, ότι την απολάμβαναν. Γιατί, ασχέτως όλων των άλλων παθογενών στοιχείων που επεσώρρευσε η φθορά της εξουσίας, είχαν την ωριμότητα, δηλαδή την εμπειρία, να αντιλαμβάνονται τη σάτιρα ως απαραίτητο συστατικό του παιχνιδιού της Δημοκρατίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ ωρίμασε βίαια και δεν πρόλαβε να μεταβολίσει τους όρους της εξουσίας. Από κόμμα, στελέχη και οπαδούς διαμαρτυρίας, που σκορπούσαν δηλαδή αφειδώς κριτική στους πάντες, ξαφνικά έγιναν αποδέκτες αυτής της κριτικής χωρίς να έχουν αναπτύξει προηγουμένως την κουλτούρα της ανοχής. Σάτιρα και κριτική νοείτο μόνο εναντίον των άλλων για αυτό και οι σατιρικοί που παραδέχονται είναι μόνο οι φιλικοί στον ΣΥΡΙΖΑ. Τους υπόλοιπους δεν τους θεωρούν κακούς σατιρικούς (δεν τους απασχολούν τέτοια θέματα ποιότητας, χιούμορ και αξίας της σάτιρας),  τους θεωρούν απλώς όργανα κάποιων σκοτεινών κύκλων, μνημονιακών κέντρων, εκδοτικών συμφερόντων κλπ.  Στο ζαλισμένο, από την αλματώδη εκτόξευσή του κόμματός τους  στην εξουσία, μυαλό τους δεν υπάρχουν οι εννοιες της απλής δημοκρατικής διαφωνίας, της αντίθετης άποψης, της αυταξίας του γέλιου και του χιούμορ. Στον ανώνυμο χώρο του διαδικτύου, όπου άνθρωποι που υπό άλλες συνθήκες θα μετρούσαν περισσότερο τα λόγια τους πριν μιλήσουν δημοσίως ή δεν θα το έκαναν ποτέ, η έλλειψη αυτής της ανοχής παίρνει διαστάσεις βρώμικης πολεμικής. Πολλοί άνθρωποι του Τύπου και του δημόσιου λόγου στοχοποιούνται και συκοφαντούνται αναλέητα, θύματα του στερεότυπου “όποιος δεν είναι μαζί μας είναι με τους άλλους”.

Γαϊδούρια και κότες

 Του Γιώργου Σιακαντάρη, ΝΕΑ

Πολλές ώρες και πολλές μέρες πριν από τη χθεσινή κατάληξη των συνομιλιών του Πρωθυπουργού με τους εταίρους, ακούγονταν μερικές φωνές από το μπλοκ που επεδίωκε και απαιτούσε την παραμονή της χώρας στο ευρώ, οι οποίες ζητούσαν να αφεθεί ο Αλέξης Τσίπρας «να βγάλει το φίδι από την τρύπα». Είναι εύλογη η αγανάκτηση κατά των «αγανακτισμένων» συριζαίων, οι οποίοι ακόμη και σήμερα συνεχίζουν να αποκαλούν «προδότες» όσους εφάρμοσαν τα προηγούμενα Μνημόνια. Χυδαιολογούν και υβρίζουν ακόμη αυτοί που καλούνται να υπερψηφίσουν μια συμφωνία στην οποία προβλέπεται η εφαρμογή ενός ιδιαίτερα σκληρού πακέτου μέτρων ύψους 8 δισ. ευρώ για το 2015-16. Αυτή η συμφωνία, που είναι σκληρή, πρέπει να στηριχτεί στο και πέντε, όχι όμως «πάση θυσία», αλλά μόνο στη βάση μιας προγραμματικής στόχευσης. Αυτό σημαίνει συναίνεση με απόδοση ευθυνών και όχι εν λευκώ εξουσιοδότηση σ” αυτούς που οδήγησαν στη σημερινή, ακόμη μεγαλύτερη, συρρίκνωση των μεσαίων εισοδημάτων. Απαραίτητη προϋπόθεση, η αλλαγή του κυβερνητικού σχήματος και των συμμαχιών του, ακόμη και ύστερα από εκλογές. Και ο επικεφαλής της κυβέρνησης «παίζεται». Μέσα σ” αυτό το κλίμα, ο Αλέξης Μητρόπουλος ανέφερε πως «η προσωπική μου στάση είναι ότι αυτά τα μέτρα δεν μπορούν να ψηφιστούν, είναι ακραία και αντικοινωνικά». Ο δε Γιάννης Μιχελογιαννάκης μιλάει για ευρωπαϊκά «γαϊδούρια» που κάνουν «μπόουλινγκ» (θέλει να πει μπούλινγκ) στον Βαρουφάκη. Δεν είναι οι μόνοι.

Ο Τσίπρας να βάλει τη χώρα πάνω από το κόμμα

Tου Μαρκ Μαζάουερ, Financial Times

Έτσι, λοιπόν, ο Αλέξης Τσίπρας απέτυχε. Το —ούτως ή άλλως— κακό φύλλο που κρατούσε στα χέρια του έγινε ακόμα χειρότερο, καθώς η Ελλάδα απομονώθηκε περισσότερο από ποτέ και η πανευρωπαϊκή αντι-λιτότητα που υποσχέθηκε στις τελευταίες εκλογές, δεν υλοποιήθηκε. Πέντε μήνες διαπραγματεύσεων δεν απέδωσαν τίποτα που να φέρει οιαδήποτε ομοιότητα με τη ριζοσπαστική ρητορική που ανέβασαν στην εξουσία τον ίδιο και το κόμμα του. Η αποτυχία, βέβαια, δεν είναι μόνο δική του. Εξίσου είχαν αποτύχει και οι προκάτοχοί του στον πρωθυπουργικό θώκο, αποφεύγοντας και εκείνοι να πούνε στους ψηφοφόρους τους την πλήρη αλήθεια όταν ήταν αντιπολίτευση και πληρώνοντας το τίμημα γι’ αυτό όταν κλήθηκαν να κυβερνήσουν. Αν συγκρίνουμε την ύφεση στην Ελλάδα με την πορεία που κατέγραψαν η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Ισπανία από τότε που ξέσπασε η κρίση, πριν πέντε χρόνια, αυτό που κάνει φοβερή εντύπωση είναι η συστηματική προτεραιότητα που δίνει το ελληνικό πολιτικό προσωπικό στο βραχυπρόθεσμο κομματικό συμφέρον σε σχέση με το εθνικό. Καθώς όμως αποκαλύπτονται οι λεπτομέρειες της προταθείσας νέας συμφωνίας, είναι ξεκάθαρο ότι η αποτυχία αυτή έχει μεγαλύτερη έκταση από τα στενά όρια της Ελλάδας. Η πολιτική λιτότητας που επιβλήθηκε στην χώρα από τους πιστωτές της, όπως αναγνώρισε, το 2013, και ο Ολιβιέ Μπλανσάρ, επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, έκανε την ύφεση στην Ελλάδας πιο μακροχρόνια και πιο βαθιά απ΄ότι θα μπορούσε να είναι.

Η λαϊκή κυριαρχία ως λαϊκή εντολή και η διδασκαλία του Μάνεση

Του Αντώνη Μανιτάκη, Ομότιμου καθηγητή Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ο Μάνεσης δεν πρόλαβε να δεί και ίσως ευτυχώς τον εκφυλισμό και την παρακμή της μεταπολιτευτικής περιόδου. Δεν πρόλαβε να δεί την μετάπτωση της λαϊκής κυριαρχίας σε επιτακτική «κομματο-λαϊκίστικη»    εντολή   ούτε την παραφθορά της αντιπροσωπευτικής σχέσης από σχέση αντιπροσώπευσης του λαού, ως  συνόλου και  ενότητας,  σε μια πελατειακή σχέση κομματο-προσωπικής πολιτικής συναλλαγής. Τα δημοκρατικά ιδεώδη, ωστόσο, που υπερασπίστηκε με συνέπεια και ανιδιοτέλεια, χωρίς πολιτικά ή επαγγελματικά ανταλλάγματα, παραμένουν, ευτυχώς, αλώβητα ως κανόνες και αξιακό οπλοστάσιο για να μπορούμε να κρίνουμε και να αξιολογούμε με όσο μυαλό και λόγο μας απέμεινε, αυτά τα πρωτοφανή που ζούμε.

Αντικείμενο της παρούσας γραπτής εισήγησης, που ένα μέρος της παρουσιάστηκε προφορικά στην ημερίδα που διοργανώθηκε από το Ίδρυμα της Βουλής, στις 3 Ιουνίου, είναι να διερευνήσει,  με βάση τη διδασκαλία του Μάνεση, αν η αποκαλούμενη «λαϊκή εντολή», έτσι όπως εννοείται από όσους την επικαλούνται, βρίσκει συνταγματικό έρεισμα στις θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές του πολιτεύματος, στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και στην αντιπροσωπευτική αρχή. Η θέση του συγγραφέα είναι ότι το δόγμα της λαϊκής εντολής χωρίς να αντιστρατεύεται το Σύνταγμα δεν εναρμονίζεται με το κλασικό νόημα της πολιτικής αντιπροσώπευσης του λαού. Συνιστά απλώς μια πολιτική παραφθορά του. Το επιχείρημα που αναπτύσσεται είναι ότι η μεν αρχή της λαϊκής κυριαρχίας κατοχυρώνεται συνταγματικά, εφόσον και καθόσον  όλες οι κρατικές εξουσίες ασκούνται «καθ΄όν τρόπον ορίζει το Σύνταγμα» και «υπάρχουν υπέρ του λαού και του έθνους», η δε αντιπροσωπευτική αρχή ορίζει ότι οι «βουλευτές αντιπροσωπεύουν το έθνος». Από τις αρχές αυτές  συνάγεται ότι οι βουλευτές επιλέγονται από ένα κόμμα και εκλέγονται από τον λαό, για να αντιπροσωπεύσουν  -και όχι να εκπροσωπήσουν- το σύνολο του λαού και τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά του και όχι μόνον μιας μερίδας του ή μόνον τους ψηφοφόρους τους. Αν ως λαϊκή εντολή εννοείται ένα είδος επιτακτικής, κομματικής, εντολής  των ψηφοφόρων του κυβερνώντος κόμματος προς τους βουλευτές του, τότε η δέσμευση αυτή πρέπει να αντιμετωπιστεί ως δέσμευση ηθικο-πολιτικής υφής -μεγάλης σημασίας, είναι αλήθεια, για την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Αφορά όμως  την πολιτική σχέση των ψηφοφόρων του κόμματος προς τους βουλευτές τους και δεν απορρέει ούτε βρίσκει κανονιστικό  έρεισμα στην αντιπροσωπευτική αρχή ή στη λαϊκή κυριαρχία, ούτε, βέβαια, χαρακτηρίζει την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, που δεν είναι δημοκρατία της επιτακτικής εντολής.

Το αποτέλεσμα μιας ουάου διαπραγμάτευσης

 Του Γιώργου Προκοπάκη, http://booksjournal.gr

Με άδεια κρατικά ταμεία, με άδεια ταμεία των οργανισμών του Δημοσίου, με την εσωτερική στάση πληρωμών να απλώνεται απειλητικά, με τις καταθέσεις σε ασφαλή λιμάνια ή στα στρώματα, χωρίς τράπεζες, θα ήταν αστείο εάν δεν ήταν τραγικό για τους πολίτες αυτής της χώρας, στο όνομα αντιυφεσιακής και αναπτυξιακής πολιτικής να καταλήγουμε – με ελληνική πρωτοβουλία –  στα πιο βάρβαρα, υφεσιακά μέτρα από την αρχή της κρίσης. στο όνομα της εθνικής αξιοπρέπειας και ανεξαρτησίας να καταλήγουμε –  με πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης –  στην εκχώρηση του ελέγχου του προϋπολογισμού για δύο ακόμη χρόνια!

Το πρόγραμμα στήριξης τελείωνε, όσον αφορά τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τον Δεκέμβριο 2014. Έμενε μόνο το πρόγραμμα ΔΝΤ, το οποίο παρείχε πόρους για αναχρηματοδότηση χρέους. Όσον αφορά την τρόικα, η πέμπτη αξιολόγηση έπρεπε να καταλήξει σε προϋπολογισμό με μέτρα τέτοια που το 2015 να βγαίνει χωρίς πρόσθετη βοήθεια. Αντίστοιχα, το μνημόνιο με το ΔΝΤ (το φορέα που θα παρέμενε ως χρηματοδότης), απαιτούσε κάποια διαπραγμάτευση, εντός του 2015, για να καταλήξουμε σε προϋπολογισμό για το 2016 που θα έβγαινε χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση από τους εταίρους. Αποφοίτηση απ' τα Μνημόνια! Έχοντας από την άνοιξη 2014 μερική πρόσβαση στις αγορές, κάθε βελτίωση της οικονομικής πορείας της χώρας σήμαινε δυνατότητα ανάκτησης του ελέγχου του προϋπολογισμού. Αν βελτιωνόταν η πρόσβαση στις αγορές, το σχετικά υψηλό επιτόκιο των δανείων ΔΝΤ και η σχετικά σύντομη εξόφλησή τους, ήταν εύλογη και επιθυμητή η αντικατάσταση των χρηματοδοτήσεων ΔΝΤ με χρήματα από τις αγορές.

Μετέωρη χώρα

 Του Κώστα Καρακώτια, Έθνος

Την ώρα που γράφονται τούτες οι γραμμές η Ελλάδα είναι μια μετέωρη χώρα. Για πρώτη φορά, και μάλιστα σε καιρό ειρήνης, η Ελλάδα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να αποκοπεί από τον φυσικό της πολιτικό, πολιτιστικό και οικονομικό χώρο. Από το 1821, που το ελληνικό έθνος αναδύθηκε από τα ερέβη της Ιστορίας, μέχρι και τώρα, συμπορεύτηκε με τις Δημοκρατίες της Δύσης. Στο διάστημα των χρόνων αυτών, η Ελλάδα, παρά τις πολλές περιπέτειές της, κατόρθωσε να υπερδιπλασιάσει τα εδάφη της και να πολλαπλασιάσει τον πληθυσμό της. Κατόρθωσε επιπλέον να διανύσει το πολλαπλό χάσμα που τη χώριζε από την υπόλοιπη Ευρώπη και να προσεγγίσει οικονομικά και πολιτισμικά το βιοτικό της επίπεδο. Φυσικά όλο αυτό το διάστημα υπήρχαν ισχυρές δυνάμεις στο εσωτερικό της κοινωνίας που εξέφραζαν αντιλήψεις πολιτικές, πολιτισμικές και συνήθως θρησκευτικές, οι οποίες ήθελαν την Ελλάδα σε μια αντιδυτική κατεύθυνση. Ομως, παρά την υπολογίσιμη απήχηση των αντιλήψεων αυτών στην κοινωνία, οι ηγετικές τάξεις και το πολιτικό προσωπικό του ελληνικού κράτους διατήρησαν απαρασάλευτη τη δυτική προοπτική. Και η εγχώρια κοινωνία όμως, παρά τις πολλές καχεξίες της, είχε ενσωματώσει από πάρα πολύ νωρίς στην κουλτούρα της πολλά δυτικού τύπου αγαθά, όπως το Σύνταγμα, τη δημοκρατία και την ελευθερία, τα οποία ακόμα και σήμερα είναι δυσεύρετα στον κόσμο της «καθ' ημάς Ανατολής» των αντιδυτικών οραμάτων.

Παρέμβαση υπέρ της Ελλάδας από τον κορυφαίο φιλόσοφο Γιούργκεν Χάμπερμας

 Lifo

Εν τούτοις, δεν μπορεί να εξηγηθεί γιατί η ελληνική κυβέρνηση καθιστά δύσκολη την κατανόηση της γραμμής της, ακόμα και σε αυτούς που την συμπαθούν. Δεν διακρίνει κανείς μια λογική προσπάθεια να συνάψει συνασπισμούς, στο αν οι αριστεροί εθνικιστές υποστηρίζουν μια εθνοκεντρική προσέγγιση της αλληλεγγύης και αν θέλουν να παραμείνουν στην ευρωζώνη από φρόνιμους λόγους ή αν η προοπτική τους ξεφεύγει από τα όρια του εθνικού κράτους. Ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ θα έπρεπε να αναπτύξουν ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, ώστε να το παρουσιάσουν στους εταίρους διαπραγματευτές τους στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο . Ο Αμάρτια Σεν συνέκρινε ήδη τον περασμένο μήνα την επιβληθείσα από τη γερμανική κυβέρνηση πολιτική λιτότητας, με ένα φάρμακο το οποίο περιέχει ένα τοξικό μείγμα από αντιβιοτικά και ποντικοφάρμακο. Η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να αποκρούσει με συνέπεια τις νεοφιλελεύθερες θρασύτητες με ένα κεϋνσιανικό διαχωρισμό του φάρμακου της Μέρκελ, αλλά συγχρόνως να γίνει αξιόπιστη προχωρώντας σε εκμοντερνισμό του κράτους και της οικονομίας, να προχωρήσει σε επιμερισμό των βαρών, στην καταπολέμηση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής. Αντ' αυτών στράφηκαν στις ηθικολογίες -σε ένα παιχνίδι επικρίσεων...

Ο κορυφαίος Γερμανός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος Γιούργκεν Χάμπερμας προχώρησε σε παρέμβαση υπέρ της Ελλάδας με άρθρο του στην εφημερίδα La Repubblica. Στο δημοσίευμα επισημαίνει, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του ΑΠΕ, πως «από τον Μάιο του 2010 η καγκελάριος προέταξε τα συμφέροντα των επενδυτών, αντί να δώσει βάρος στην εξυγίανση της ελληνικής οικονομίας.

Γιάννης Βούλγαρης: Να αλλάξουμε την ατμόσφαιρα της καθημερινής μας ζωής

 Με τη μαζική παρουσία της στο Σύνταγμα, η φιλοευρωπαϊκή Ελλάδα έσπασε τη σιωπή της. Έσπασε το μονοπώλιο που κέρδισε ο εθνολαϊκισμός στις Πλατείες επί πέντε χρόνια. Ξεπερνά την ήττα της. Διεκδικεί ενεργητικά τον πλειοψηφικό της χαρακτήρα.

Φίλες και φίλοι

1. Ευχαριστώ πολύ την Επιτροπή για την πρόσκληση. Βρίσκομαι εδώ ως πολίτης που ενδιαφέρεται η Ελλάδα να μείνει εκεί που ανήκει. Στην Ευρώπη. Για να αλλάξει μέσα και μέσω της Ευρώπης. Για να αλλάξει και η Ευρώπη με την προσπάθεια όλων των προοδευτικών της δυνάμεων. Βρίσκομαι εδώ και ως πολίτης της Δημοκρατικής Αριστεράς που καταλαβαίνει ότι το σημερινό κομματικό σκηνικό είναι ασταθές, μεταβατικό, πηγή κρίσης παρά υγιούς αντιπροσώπευσης. Και γι αυτό ελπίζω ότι θα μπορέσουμε όλοι και όλες να ανασυγκροτήσουμε έναν Προοδευτικό Πόλο στο νέο κομματικό σύστημα. Πόλο δυναμικό – όχι συμπληρωματικό. Πόλο ριζωμένο στην κοινωνία, στην αυτοδιοίκηση και στον κόσμο της εργασίας. Μού άρεσε η φράση του Σταύρου Θεοδωράκη «Δεξιά είναι το Κούγκι – Αριστερά η ευρωπαϊκή προοπτική». Γιατί ακριβώς ένωνε το εθνικό και το προοδευτικό, το αριστερό και το ευρωπαϊκό, σε ένα κοινό μέτωπο κατά του δεξιού και αριστερού εθνολαϊκισμού, της παραφροσύνης, και της ανοησίας που κυριαρχεί εδώ και καιρό στον τόπο μας.

Ο νέος εθνικός διχασμός

 Του Αριστείδη Χατζή, www.protagon.gr

“How comforting is a world that can be divided into halves”
Bharati Mukherjee, The Holder of the World (1993)
Στις αρχές του 2012, κάπου στα μέσα της θητείας του Λουκά Παπαδήμου, είδα τυχαία στο YouTube ένα σοκαριστικό βίντεο. Στο πεντάλεπτο βίντεο μια ομάδα ατόμων προπηλάκιζε μια ομάδα αστυνομικών της ομάδας Δέλτα που υποτίθεται ότι προστάτευε την ιδιωτική οικία του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Δεν θα περιγράψω περισσότερο το βίντεο, μπορείτε να το δείτε και μόνες/οι σας εδώ. Από τότε βέβαια είδαμε πολλές παρόμοιες σκηνές, ορισμένες από αυτές πολύ χειρότερες, αλλά αυτή ήταν η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα μερικά πράγματα. Ένα από αυτά ήταν ότι αυτού του είδους η συμπεριφορά δεν περιοριζόταν πλέον στα λούμπεν στρώματα της ελληνικής κοινωνίας αλλά είχε αρχίσει, σαν ιός, να διαδίδεται. Μπορούσες να ακούσεις περίπου τα ίδια και με παρόμοιο ύφος από έναν οδηγό ταξί, μία κυρία στο λεωφορείο, έναν φοιτητή στο πανεπιστήμιο, μία καλλιτέχνιδα, ακόμα και από έναν συνάδελφο. Η παράνοια, το μίσος, η επιθετικότητα είχαν εισχωρήσει παντού. Φυσικά το βασικό όχημά τους αποτέλεσαν, από την αρχή, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ειδικά το Facebook και το Twitter και δευτερευόντως ο χώρος σχολίων στα άρθρα που δημοσιεύονταν ηλεκτρονικά. Επειδή η αρχή της κρίσης συνέπεσε με την εντατικοποίηση της δικής μου δημόσιας παρέμβασης, η οποία από την αρχή βρισκόταν στην αντίπερα όχθη από εκείνη που συγκεντρώθηκαν όσοι μολύνθηκαν ακαριαία από τον ιό της επιθετικής παράνοιας, την παρακολούθησα σε όλη την εξέλιξή της. Θα μπορούσα να αισθάνομαι ακόμα και θύμα της αν δεν με προστάτευε ο περιορισμένος χρόνος μου.

Ο Γούντι Αλεν ονειρεύεται την ελληνική Αριστερά

 Του Γιώργου Σιακαντάρη, ΒΗΜΑ

Ο κ. Τσίπρας τις τελευταίες μέρες το τερμάτισε. Αντί να εκδιώξει τον Βαρουφάκη, με τον λόγο του στην ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ προσχώρησε στην άποψη του υπουργού του των Οικονομικών. Ο Γιούνκερ και ο Σουλτς τα είπαν έξω από τα δόντια. Είναι εμπάθεια αυτή η κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ; Είναι έλλειψη κατανόησης των πολύ μεγάλων αλλαγών που αυτός κομίζει στην Ευρώπη; Είναι φθόνος έναντι μιας Αριστεράς που κατόρθωσε να έρθει στην εξουσία, ενώ η σοσιαλδημοκρατική εκδοχή της ψάχνει τα βήματά της; Οχι, δεν είναι κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, είναι μια προσπάθεια να μην ταυτιστεί για πάντα στις συνειδήσεις  των πολιτών η Αριστερά με αυτό που συμβαίνει σήμερα. Η συμπορευόμενη με επικίνδυνους εθνικιστές σε λιτανείες και παρελάσεις «πρώτη φορά Αριστερά», μπορεί να είναι πρώτη φορά, αλλά δεν είναι Αριστερά. Η κριτική σε αυτή τη διακυβέρνηση είναι καθήκον και υποχρέωση καθενός που ενδιαφέρεται, ώστε η κατάληξη να μην είναι η μονιμοποίηση της υπόκλισης Λαφαζάνη στους ασφαλίτες, σημερινούς μαφιόζους, απογόνους του σοβιετικού ολοκληρωτισμού. Η απομάκρυνση της χώρας από την Ευρώπη και τον Διαφωτισμό, αν γίνει, δεν πρέπει να γίνει στο όνομα της Αριστεράς. Αν δεν μπορεί να αποτραπεί, τουλάχιστον να φανεί ως αυτό που πραγματικά είναι. Μια βαθύτατα αντιδραστική  πολιτική, αποτέλεσμα του βαθέος αντι-Διαφωτισμού, μια ενέργεια του βαθύτατου σκότους και όχι ενέργεια μιας ιδεολογίας που θέλει τη συμπόρευση της ελευθερίας με την ισότητα μέσα στον πυρήνα της δημοκρατικής Ευρώπης.