Γιατί δεν προχωρά η διοικητική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα: Δομικά ελλείμματα, προ-απαιτούμενα και απαιτούμενα

(Με αφορμή την οδυνηρή διάψευση της ρήσης: η «κρίση είναι μια ευκαιρία για μεταρρυθμίσεις»)
Του Αντώνη Μανιτάκη, Ομότιμου καθηγητή Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Πρώην Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης με τη συνεργασία του Γιάννη Μπαλαμπανίδη Δρ. Πολιτικών Επιστημών

Στην παρούσα μελέτη του καθηγητή Αντώνη Μανιτάκη και του Δρ.Π.Ε Γιάννη Μπαλαμπανίδη, οι δύο συγγραφείς της επιχειρούν να ανιχνεύσουν, με βάση την σύντομη υπουργική εμπειρία του πρώτου, τους λόγους για τους οποίους οι μεταρρυθμίσεις και ειδικά η Διοικητική Μεταρρύθμιση δεν προχωρά, και πάντως δεν ολοκληρώνεται ούτε αποφέρει απτά αποτελέσματα. Παρόλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται και έχουν καταβληθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Το ίδιο συνέβη και στην περίοδο της κρίσης και ειδικά την περίοδο 2012-2013 με την μη ολοκλήρωση και μη  εφαρμογή ενός  ολοκληρωμένου και μακροπρόθεσμου σχεδίου  ριζικής αναδιοργάνωσης των διοικητικών υπηρεσιών, που επιχειρήθηκε με την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας της Τασκ Φορς και της Γαλλίας. Διαψεύστηκε  έτσι στην περίπτωση της Ελλάδος, προσωρινά τουλάχιστον, η ρήση ότι η «κρίση είναι μια ευκαιρία». Διότι όχι μόνον η κρίση δεν έγινε ευκαιρία αλλά αντίθετα λειτούργησε, τελικά,  και ως λαβή για τη δυσφήμηση και την πολιτική απαξίωση κάθε μεταρρυθμιστικού εγχειρήματος.

Στη συνέχεια παρουσιάζονται σχηματικά τόσο οι συγκυριακοί όσο και οι πάγιοι, διαχρονικοί, τεχνοκρατικοί και πολιτικοί,  λόγοι της αποτυχίας, καθώς και τα στοιχειώδη  και αναγκαία πολιτικά και τεχνοκρατικά προαπαιτούμενα για την ευόδωση μιας διοικητικής μεταρρύθμισης. Μιας μεταρρύθμισης που θα μετατρέψει  την Δημόσια Διοίκηση από τυφλό εκτελεστή του νόμου σε δυναμικό επεξεργαστή δημόσιων πολιτικών και θα απαλλάξει την ίδια από τα δεσμά της ακινησίας και της παράλυσης, που την έχουν εγκλωβίσει η πολυνομία, η κακονομία και ο νομικός φορμαλισμός, που τρέφονται και αναπαράγονται διαρκώς από τον κρατούντα -και βασιλεύοντα ακόμη- άκρατο πολιτικό και νομοθετικό βολονταρισμό.   

Και οι συγγραφείς καταλήγουν στο αυτονόητο όσο και θεμελιώδες συμπέρασμα: χωρίς ευρεία πολιτική συναίνεση και εθνικό, μακροπρόθεσμο σχέδιο και χωρίς την απαλλαγή της πολιτικής εξουσίας και ειδικά των υπουργών από τις φαυλοκρατικές πρακτικές και τις ψηφοθηρικές πελατειακές εξαρτήσεις τους, διοίκηση ευέλικτη, αποδοτική και αποτελεσματική δεν φτιάχνεται.

Προς τη σύγκρουση χωρίς φρένα

 Του Γιώργου Παγουλάτου, Καθημερινή

Ο​​ι μεγάλες τραγωδίες έχουν ένα στοιχείο πικρής ειρωνείας. Οι ήρωες υπερτιμούν τις δυνάμεις τους, ζαλίζονται από το πλήθος, διαπράττουν μοιραία σφάλματα. Ασυναίσθητα διολισθαίνουν στο λάθος μονοπάτι, καταλήγοντας εγκλωβισμένοι σε καταστάσεις χωρίς επιστροφή. Η αλληλουχία των γεγονότων τούς σέρνει σε αποτελέσματα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα. Από ήρωες καταλήγουν απόβλητοι, έχοντας στο μεταξύ σπείρει γύρω τους τη συμφορά. Η χώρα βρίσκεται μια ανάσα από ένα νέο 1922 ή 1974. Παγιδευμένη σε μια παιγνιοθεωρητική φαντασίωση, σε ένα «παιχνίδι του δειλού» στο οποίο ο αντίπαλος τελευταία στιγμή θα στρίψει, έχοντας πολλά να χάσει από μια σύγκρουση. Η ιδεολογική αυταρέσκεια δεν μας επιτρέπει να δούμε ότι το μικρό χαλασμένο αυτοκίνητο κατευθύνεται με μεγάλη ταχύτητα, χωρίς φρένα, προς ένα τεράστιο τεθωρακισμένο όχημα. Κάθε δύναμη λογικής υποδεικνύει ότι η κυβέρνηση Τσίπρα θα κάνει τα πάντα για να αποφύγει, έστω τελευταία στιγμή, την καταστροφική σύγκρουση. Και η χειρότερη συμφωνία είναι καλύτερη από τις συνέπειες της ρήξης. Αλλά στα κλειστά δωμάτια της εξουσίας δεν επικρατεί πάντα η ψύχραιμη λογική. Ιδίως εάν η εξουσία είναι όχημα για ουτοπικά στοιχήματα βίαιου κοινωνικού μετασχηματισμού. Ποιος είναι ο έως τώρα απολογισμός; Κατασκεύασαν ένα αφήγημα μιας χώρας καταδικασμένης στην ύφεση των μνημονιακών πολιτικών λιτότητας. Ηρθαν στην εξουσία την ώρα που η χώρα έβγαινε από την ύφεση, ακολουθώντας την υπόλοιπη Ευρώπη στην ανάκαμψη. Επειτα από πέντε μήνες παλινωδίας, απραξίας, πιστωτικής ασφυξίας, έχουν επιφέρει ακριβώς την ύφεση εκείνη που θα δικαίωνε το αρχικό τους αφήγημα.

7 μεγάλα κατορθώματα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ

 Του Σπύρου Βλέτσα, Athens Voice

Στην ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στα επιτεύγματα της κυβέρνησής του. Αν εξαιρέσουμε τα ζητήματα του συμφώνου συμβίωσης και της ιθαγένειας για τα παιδιά των μεταναστών, τα πραγματικά κατορθώματα της κυβέρνησης συντελούν στην επιδείνωση της κατάστασης της χώρας και της ζωής των πολιτών...

1. Επιστροφή στην ύφεση
Οι διεθνείς οργανισμοί προέβλεπαν ανάπτυξη 2,9% για τη φετινή χρονιά στην Ελλάδα. Τώρα η εκτίμηση βρίσκεται ανάμεσα στο 0,1% και το -1,5% με την προϋπόθεση ότι θα έρθει γρήγορα η συμφωνία με τους δανειστές. Η πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι καθοδική. Δημόσια έργα σταματούν, επενδύσεις παγώνουν, κεφάλαια φεύγουν. Πλέον έχει αρχίσει να επηρεάζεται και ο τουρισμός. Την ίδια περίοδο όλες οι άλλες χώρες της ευρωζώνης αναπτύσσονται και μειώνουν την ανεργία. Γιατί, αντίθετα με ό,τι πιστεύουν πολλοί, η ανάπτυξη και η μείωση της ανεργίας δεν διατάσσονται από το κράτος και τα κόμματα. Ανάπτυξη και δουλειές έρχονται όταν είναι ευνοϊκό το περιβάλλον για επενδύσεις.

2. Περισσότερη λιτότητα
Ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε στην εξουσία υποσχόμενος το τέλος της λιτότητας, αλλά η λιτότητα θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Σύμφωνα με τον καθηγητή Παναγιώτη Τσακλόγλου (Αθήνα 9.84, 12/6/15) η ανάπτυξη που χάνεται μεταφράζεται σε τουλάχιστον 2,8 δισεκατομμύρια λιγότερα έσοδα για το κράτος. Μη ρωτήσετε ποιος θα τα πληρώσει. Με ή χωρίς συμφωνία με τους εταίρους η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να καλύψει το κενό που η ίδια δημιούργησε. Η αύξηση κατά 75% του ΦΠΑ σε τρόφιμα όπως τα ζυμαρικά και τα όσπρια, που προτείνει η ελληνική πλευρά, μειώνει το εισόδημα ακόμη και στα πιο αδύναμα στρώματα. Ο Αλ. Τσίπρας πουλάει σαν κατόρθωμα τη μείωση της απαίτησης των «θεσμών» για το πρωτογενές πλεόνασμα, ενώ στην πραγματικότητα θα πρέπει να επιβληθεί μεγαλύτερη λιτότητα για να έρθει μικρότερο αποτέλεσμα. Πριν η διαπραγμάτευση γινόταν για μέτρα ενός δισ. που θα έφερναν πρωτογενές πλεόνασμα 3% του ΑΕΠ –και ισόποση μείωση του χρέους– ενώ τώρα συζητούνται μέτρα κοντά πάνω από 3,7 δίσ. για το 1%.

3. Μεγαλύτερη ανεργία

Η ελληνική ιδιαιτερότητα

Του Γιώργου Γιαννουλόπουλου, Εφημερίδα των Συντακτών

Αν βάλουμε προς στιγμήν κατά μέρος τα δεινά που μας ταλανίζουν τα τελευταία πέντε χρόνια εδώ στην Ελλάδα κι αν δούμε τι συνέβη στον υπόλοιπο κόσμο, το «αφήγημα» της Αριστεράς συνοψίζεται ως εξής: η απορρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα οδήγησε ευθέως στην κρίση του 2008 και οι κυβερνήσεις, για να διασώσουν τις αμαρτωλές τράπεζες, έκοψαν μονέδα που διόγκωσε απότομα τα κρατικά ελλείμματα. Οι παίκτες στις αγορές όμως, αφού πρώτα κατάφεραν να επιβιώσουν με ξένα λεφτά, έκριναν ότι τα ελλείμματα τα οποία δημιουργήθηκαν για χάρη τους θα πρέπει τώρα να μειωθούν δραστικά και επέβαλαν στις κυβερνήσεις μια πολιτική λιτότητας, δηλαδή την περαιτέρω συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους και γενικότερα του δημόσιου τομέα, εκθεμελιώνοντας έτσι οριστικά το σοσιαλδημοκρατικό υπόδειγμα που είχε καθιερωθεί σε ολόκληρη σχεδόν τη Δυτική Ευρώπη μετά το τέλος του Πολέμου. Κατά τη γνώμη μου, το ανωτέρω αφήγημα περιγράφει καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο την κρίση εκτός Ελλάδας. Κι αν κάποιος μου καταλογίσει μονομέρεια ή προκατάληψη κατά της ελεύθερης αγοράς, θα επικαλεστώ μια δημόσια διατυπωμένη άποψη του τότε διοικητή της Τράπεζας την Αγγλίας: Αδυνατώ να καταλάβω, είπε, γιατί ο κόσμος δεν αγανακτεί περισσότερο. Το λάθος το κάναμε εμείς οι τράπεζες και τώρα ο πληρώνουν εκείνοι που δεν έφταιξαν. Είναι εύκολο λοιπόν να καταλάβουμε τη σημασία που απέδωσαν στη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ οι ανά την Ευρώπη αριστεροί (συμπεριλαμβάνω τους πραγματικούς σοσιαλδημοκράτες και τους κεϊνσιανούς). Για πρώτη φορά, μια εκλεγμένη κυβέρνηση λέει όχι στη λιτότητα που απεργάστηκαν οι αγορές για να ανακτήσουν και να διασφαλίσουν στο μέλλον την κερδοφορία τους.

Κύριε Τσίπρα, οι στιγμές ξεπερνούν την κυβέρνησή σας

Του Γιάννη Βούλγαρη, ΝΕΑ

Τι είναι ακριβώς το δράμα που ζούμε εδώ και μερικές εβδομάδες; Είναι μια διαπραγμάτευση που κάνουμε στο πλαίσιο της Ευρώπης, όπως απαιτούσε η εντολή που έδωσε το εκλογικό σώμα; Ή είναι ένα πολιτικό πραξικόπημα με το οποίο οι νεοκομμουνιστικές δυνάμεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ, μαζί με κάποιους εθνικιστές καμμένους, προσπαθούν να βγάλουν σιγά σιγά την Ελλάδα από την Ευρώπη; Ή, μήπως, η αποτυχία της πρώτης ενθαρρύνει το δεύτερο; Εχουμε πια πλήρη εικόνα της διαπραγμάτευσης. Οχι μόνο της τακτικής που ακολουθήθηκε και αποδείχθηκε φιάσκο με τεράστιο κόστος για την κοινωνία. Μάθαμε επιτέλους και τις «προτάσεις» της κυβέρνησης προς τους δανειστές και διαπιστώσαμε ξανά τη συντηρητική φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ και την αδυναμία με την οποία θα έχει ανταποκριθεί στις απαιτήσεις αυτής της δύσκολης φάσης, ακόμα και αν φτάσουμε σε συμφωνία. Οι προτάσεις Τσίπρα δεν ήταν παρά ένας κατάλογος δημοσιονομικών μέτρων που δεν εντάσσονταν σε κανένα σχέδιο, πόσω μάλλον αναπτυξιακό. Αντιθέτως, αντικατόπτριζαν τις παθογένειες του παρελθόντος. Δύο κομβικά παραδείγματα είναι αρκετά. Τα μέτρα κοινωνικής πολιτικής, όπως έδειξε ο καθηγητής Μάνος Ματσαγγάνης σε τρία καταιγιστικά άρθρα του («Athens Voice» 10, 12 και 14/6/2015), επαναφέρουν τη λογική της περιστασιακής, πελατειακής διανομής επιδομάτων κατά τα γούστα της πολιτικής εξουσίας, αναστέλλοντας τις προσπάθειες διάδοσης του ελάχιστου εθνικού εισοδήματος. Στο Ασφαλιστικό οι κυβερνητικές προτάσεις, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ομάδες της εκλογικής πελατείας του ΣΥΡΙΖΑ κυρίως στο Δημόσιο, εγκατέλειψαν κάθε προσπάθεια εξορθολογισμού του συστήματος, ξέχασαν την κοινωνική δικαιοσύνη για τους χαμηλοσυνταξιούχους και οδηγούν εκ νέου το Ασφαλιστικό σε αδιέξοδο. Το δεύτερο παράδειγμα είναι η υπερφορολόγηση των πολιτών γενικά και του ιδιωτικού τομέα ειδικά.

Το δικαίωμα να είσαι λαός

Του Ανδρέα Πετρουλάκη, www.protagon.gr
Την Τετάρτη είχαμε μια μεγαλειώδη συγκέντρωση του λαού που αποφάσισε να πάρει στα χέρια του τη διαπραγμάτευση. Αυθόρμητα ξεχύθηκε σαν ποτάμι στην πλατεία Συντάγματος για να βροντοφωνάξει  με το αλάνθαστο κριτήριό του ότι βρίσκεται  στο πλάι της κυβέρνησης αυτές τις  κρίσιμες στιγμές. Είναι η λαική δύναμη, είναι η εκκλησία του Δήμου, είναι αυθόρμητη συμμετοχή, είναι οι ενεργοί πολίτες, είναι ο κόσμος που εγκαταλείπει τις πολυθρόνες, είναι ο σοφός λαός που ξέρει ότι οι μάχες δίνονται στους δρόμους και τις πλατείες, είναι το γέννημα της ανάγκης,  είναι η  πύρινη ανθρώπινη  μάζα  που έρχεται από πολύ μακριά μέσα από τις πιο ένδοξες σελίδες της ιστορίας του τόπου. Ασφαλώς οι δυνάμεις του σκότους τρομοκρατήθηκαν. ΄Οπως τότε με τους αγανακτισμένους, όπως όλες τις άλλες φορές που ο λαός αποφασίζει να δηλώσει το παρών, άρχισαν τις λοιδωρίες και τις προσβολές. Γιατί καταλαβαίνουν ότι τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την τίμια οργή του  λαού που ξεσηκώνεται για το δίκιο του. Την Πέμπτη είχαμε στον ίδιο χώρο άλλη διαδήλωση. Όχι λαού φυσικά- δεν έχει καμία σημασία που ήταν ασύγκριτα περισσότεροι. Είχαμε μάζωξη κάποιων ανθρώπων, οργανωμένη ασφαλώς από τα γνωστά κέντρα. Μάζωξη συγκεκριμένων ανθρώπων. Τα πλάνα γίνονται πάντα κοντινά όταν ξεφεύγουν τα αιτήματα από το πλαίσιο του λαικού συμφέροντος (το οποίο δεν χρειάζεται να αναλύσουμε γιατί είναι κοινός τόπος). Δεν θα τους κάνουμε τη χάρη να κρατηθούμε σε απόσταση, να δούμε από μακριά το ομογενοποιημένο πλήθος και να τους δώσουμε τη νομιμοποίηση (δηλαδή την αγιοποίηση) του λαού που έχει πάντα αγαθές προθέσεις και αγνά κίνητρα και πολύ περισσότερο πάντα δίκιο. Αυτοί της Πέμπτης  δεν είναι λαός.

Σκληρή κριτική στην «Επιτροπή Αλήθειας» για το χρέος

Δριμύτατη κριτική για τη σύνοψη της «Προκαταρκτικής Εκθεσης» που δημοσιοποιήθηκε χθες, από την Επιτροπή Αλήθειας για το δημόσιο χρέος ασκεί ο πρόεδρος της «Δράσης» Θόδωρος Σκυλακάκης, χαρακτηρίζοντάς τη σύνοψη που δημοσιοποιήθηκε παραπλανητική. Σύμφωνα με τον κ. Σκυλακάκη, η κατ’ ευφημισμόν ονομαζόμενη «Επιτροπή Αλήθειας» για το δημόσιο χρέος δημοσιοποίησε χθες, σύνοψη της προκαταρκτικής έκθεσης, 2.545 λέξεων, χωρίς ούτε έναν συγκεκριμένο αριθμό με την οποία επιχειρεί να παραπλανήσει χονδροειδώς τον ελληνικό λαό παραλείποντας το πλέον ουσιώδες στοιχείο για τη δημιουργία του χρέους. Οτι δηλαδή από το 2001 ώς το 2009 το ελληνικό κράτος ξόδεψε 826 δισ. ευρώ και εισέπραξε 691 δισ. ευρώ (δαπάνες και έσοδα Γενικής Κυβέρνησης). Οπως εξηγεί ο επικεφαλής της «Δράσης», το κράτος ξόδεψε 135 δισεκατομμύρια περισσότερα από όσα εισέπραξε, στοιχείο που δεν αναφέρεται πουθενά. Πουθενά δεν αναφέρεται επίσης, ότι στα 9 αυτά χρόνια από την είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ, η Βουλή ψήφιζε κάθε χρόνο έλλειμμα κατά μέσο όρο 1,4% του ΑΕΠ και το τελικό απολογιστικό έλλειμμα που υλοποίησε το ελληνικό κράτος ήταν κατά μέσο όρο 7,4% του ΑΕΠ. Δηλαδή η υπέρβαση μόνο, που γινόταν χωρίς την έγκριση της Βουλής (6% του ΑΕΠ ή 4 ΕΝΦΙΑ ετησίως), ήταν διπλάσια κατά μέσο όρο από το μέγιστο επιτρεπτό όριο της συνθήκης του Μάαστριχτ. Αντ’ αυτών, αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρώην ευρωβουλευτής, στο σχετικό κεφάλαιο αναγράφονται αστείες δικαιολογίες όπως ότι οι δημόσιες δαπάνες δεν ήταν υπέρμετρες γιατί «παρέμεναν χαμηλότερες από τις δημόσιες δαπάνες άλλων χωρών της Ευρωζώνης». Παραλείπει τέλος να αναφέρει ότι τα απολογιστικά στοιχεία για το έλλειμμα και το χρέος στα 9 αυτά χρόνια αναθεωρήθηκαν, μετά την επίσημη ετήσια ανακοίνωσή τους, 70 φορές, τις 68 από αυτές προς τα πάνω.

Ο λενινισμός του κ. Τσίπρα και η εξουσία

 Του Ηλία Κανέλλη, http://booksjournal.gr/

Μιλώντας χθες στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δεν μπόρεσε να κρύψει ότι η χώρα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Απέδωσε δε την αδυναμία της κυβέρνησής του να πραγματώσει όσα είχε υποσχεθεί σε μια λενινιστική, τριτοδιεθνιστική κοινοτοπία: «Έχουμε την κυβέρνηση, αλλά όχι την εξουσία», είπε. Γιατί επέλεξε αυτή τη διατύπωση;

Χρησιμοποιώντας τη φράση αυτή, ο έλληνας πρωθυπουργός, κατά τη γνώμη μου, υπενθύμισε ότι η αντίληψή του για την πολιτική διαμορφώθηκε στο λενινιστικό στρατόπεδο - κατά την ευδόκιμη θητεία του στην ΚΝΕ, όπου διακρίθηκε, ως γνωστόν, ως καταληψίας. Λέγοντας ότι δεν έχει την εξουσία, στην πραγματικότητα σαν να ομολογεί ότι ο βασικός στόχος του δεν ήταν η διεκδίκηση της κυβέρνησης σε μια χώρα της δημοκρατικής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά τότε ποιος θα μπορούσε να είναι ο απώτερος στόχος του; Και θα μπορούσε ο στόχος αυτός να οδηγεί σε πολιτικές βλέψεις εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Και πού; Ψάχνοντας τις γραφές, ανακάλυψα ότι η πιο πρόσφατη σχετική αναφορά έχει γίνει στο 15ο Συνέδριο του ΚΚΕ, του 1996, όπου στις αποφάσεις του αναφέρονται και τα εξής: «Σε συνθήκες [...] μεγάλης φθοράς στην επιρροή των αστικών κομμάτων [...], μπορεί να προκύψει κυβέρνηση αντιιμπεριαλιστικών αντιμονοπωλιακών δυνάμεων με βάση το Κοινοβούλιο χωρίς να έχουν διαμορφωθεί ακόμα οι όροι για το επαναστατικό πέρασμα. [...] μια τέτοια κυβέρνηση, με τη δράση της [μπορεί] να συμβάλει στην έναρξη της επαναστατικής διαδικασίας. Το διάστημα μέσα στο οποίο θα κριθεί αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει προς τα εμπρός δε θα είναι μακρόχρονο. [...] Αν οι εξελίξεις δεν πάρουν θετική πορεία, τότε η κυβέρνηση θα ανατραπεί...».

Πρόταση μομφής τώρα!

 Του Θανάση Γεωργακόπουλου, http://metarithmisi.gr

Τα όσα έπραξε χθες η Πρόεδρος της Βουλής με αφορμή την κατάθεση στη Βουλή της έκθεσης της Τράπεζας της Ελλάδας από το Διοικητή της Γ. Στουρνάρα ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Υπήρξαν, βέβαια, όπως πάντα, πλευρές των ενεργειών της Ζωής Κωνσταντοπούλου που προκάλεσαν “περιφερειακούς” σχολιασμούς. Για παράδειγμα, πολλοί έσπευσαν να πουν πως η βιαιότητα της αντίδρασής της οφειλόταν στο ότι η κατάθεση της έκθεσης της χάλασε το σώου με τη διήμερη συνεδρίαση της (προσωπικής της) Επιτροπής για το χρέος. Άλλοι έσπευσαν να διακωμωδήσουν την άρνησή της να παραλάβει το στικάκι usb με την έκθεση, ζητώντας την …εκτύπωση. Όταν στις ενέργειες της Ζωής Κ. προστέθηκαν και οι παραληρηματικές δηλώσεις της «αδελφοποιητής» της Ρ. Μακρή, οι οποίες κατέληγαν στην αναγγελία για κατάθεση μήνυσης κατά του κ. Στουρνάρα, το «κράξιμο» –ειδικά στα social media- για τις δύο «παλαβές» έδωσε και πήρε. Ισχυρίζομαι πως, παρότι λειτουργεί ανακουφιστικά και χαλαρωτικά σε δύσκολους καιρούς,, η αντιμετώπιση της Ζωής και των συν αυτή με όρους διακωμώδησης ή …ψυχιατρικής παρουσιάζει ένα μεγάλο πρόβλημα. Αποκρύπτει τον ολοκληρωτικό χαρακτήρα πολλών ενεργειών, δραστηριοτήτων και της εν γένει λειτουργιας της ως Προέδρου της Βουλής, που δεν αποτελεί προσωπική «ιδιοτροπία» και ιδιομορφία. Αντίθετα αποτελεί την πιο «προωθημένη» και γκροτέτσκα έκφραση της ολοκληρωτικής νοοτροπίας του ΣΥΡΙΖΑ ως συνόλου. Δείγματα είχαμε πολλά το τελευταίο διάστημα Χθες, όμως, φάνηκε πεντακάθαρα στους χειρισμούς και των δύο πλευρών όσον αφορά την έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος και το διοικητή της κ. Στουρνάρα. Γιατί τις απαράδεκτες ενέργειες της Ζωής Κ. ακολούθησαν η ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και οι δηλώσεις Παππά και άλλων στελεχών του.

10 νέοι αντιμνημονιακοί μύθοι

 Του Φώτη Γεωργελέ, Athens Voice

Η διαπραγμάτευση της πλατείας. Την Τετάρτη ο μισός Σύριζα καλεί το λαό σε συγκεντρώσεις στις πλατείες. «Για να πάρουμε τη διαπραγμάτευση στα χέρια μας. Για να γκρεμίσουμε τη λιτότητα». Όταν παίρνουμε τη διαπραγμάτευση στα χέρια μας την αφαιρούμε από τα χέρια κάποιων άλλων, αυτών που τη διεκπεραιώνουν μέχρι τώρα, δηλαδή από την κυβέρνηση της χώρας. Εναντίον τίνος είναι λοιπόν αυτές οι συγκεντρώσεις; Και η λιτότητα «γκρεμίζεται» με λεφτά. Τα οποία δεν έχουμε. Εκτός αν τυπώσουμε τα κατοχικά δικά μας. Για να καταλάβουν όλοι τι σημαίνει πραγματική «λιτότητα»... Είναι πια προφανές ότι καθώς τα πράγματα οδηγούνται σε αδιέξοδο, οι διαφορετικές επιδιώξεις αποκαλύπτονται. Οι πολιτικοί εκφραστές του λόμπι της δραχμής δεν έχουν κανένα σκοπό να καταλήξουν σε συμφωνία που θα κρατήσει τη χώρα στην Ευρώπη. Το αντίθετο. Τα συμφέροντά τους εξυπηρετούνται από τη χρεοκοπία. Αυτή η κυβέρνηση όπως είναι, ολόκληρη, είναι πολύ δύσκολο να καταλήξει σε μια ευρωπαϊκή συμφωνία και σχεδόν αδύνατον να την εφαρμόσει. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, θα ακολουθήσουν πολιτικές εξελίξεις. Η αντιμνημονιακή λιτότητα. Γιατί και αυτή η κυβέρνηση ανακοινώνει σκληρά μέτρα; Η απάντηση της πενταετίας είναι, βέβαια, επειδή και αυτοί είναι γερμανοτσολιάδες, προδότες, μερκελιστές. Η απάντηση της πραγματικότητας είναι επειδή δεν έχει λεφτά. Γιατί η αντιμνημονιακή κυβέρνηση πρέπει να πάρει σκληρότερα μέτρα από την προηγούμενη, από το «μέιλ Χαρδούβελη»; Επειδή εντωμεταξύ, αυτό το μοιραίο πεντάμηνο η οικονομία πήγε χειρότερα από το 2014. Η μικρή ανάπτυξη έγινε στασιμότητα. Τα μικρά πλεονάσματα μετατράπηκαν σε ελλείμματα. Η ανεργία άρχισε πάλι να μεγαλώνει. Έτσι εκεί που οι άλλοι χρειάζονταν μέτρα για να έχουν πλεονάσματα και να αποπληρώνουν δάνεια, οι τωρινοί χρειάζονται περισσότερα μέτρα για να καλύψουν και τα ελλείμματα τα δικά τους. Η ύφεση αυτή, η καινούργια, είναι αποκλειστικό αποτέλεσμα της νέας διακυβέρνησης. Το 2014 έκλεισε με όλους τους δείκτες της οικονομίας καλύτερους.

Η τελευταία περιστροφή

 Tου Σπύρου Λυκούδη, http://www.huffingtonpost.gr

Στην ομιλία του στην Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ την Τρίτη ο κ. Τσίπρας επιδόθηκε και πάλι σε μια αχαλίνωτη αντι-ευρωπαϊκή ρητορεία, δίκην προεκλογικής εκστρατείας, κατηγορώντας τους πάντες και τα πάντα για τη δεινή διαπραγματευτική θέση που ο ίδιος, οι εθνολαϊκιστές κυβερνητικοί του σύμμαχοι, οι συνεργάτες του και τα κυβερνητικά στελέχη έφεραν τη χώρα. Με μια οικονομία ήδη σε παράλυση, με την ανεργία να αυξάνεται, με τις καταθέσεις να κάνουν φτερά, με την ανησυχία, την απογοήτευση και το φόβο ενδεχόμενης κατάρρευσης να κυριαρχεί, με τη «Συμμορία της Δραχμής» να σηκώνει κεφάλι. Η κυβέρνηση πνίγηκε η ίδια στα ψέματα και τις αυταπάτες της που αφειδώς σκόρπισε γύρω της σε βαθμό που οι απελπισμένοι πολίτες να επιθυμούν πλέον όχι κάποιο φαντασιακό «κουρέλιασμα» του Μνημονίου αλλά μια κάποια συμφωνία, έστω και επώδυνη, που θα σώζει τα προσχήματα με οποιοδήποτε κόστος. Έχει εξαφανιστεί πλέον και ο τελευταίος απόηχος από τα νταούλια και τους ζουρνάδες. Τώρα πλέον χορεύουμε τον χορό του Ζαλόγγου.Τέτοια είναι η απομόνωση και η ανυποληψία στις οποίες περιέπεσε η χώρα εντός της οικογένειας των συμμάχων και εταίρων μας που ο κ. Γιούνκερ αναγκάστηκε δημοσίως, πράγμα πρωτοφανές για τα ευρωπαϊκά ήθη και χρονικά, να κατηγορήσει ευθέως τον κ. Τσίπρα ότι ενημερώνει ψευδώς τους Έλληνες διαστρεβλώνοντας τις θέσεις του. Η χώρα πληρώνει και θα πληρώσει ακριβά το τίμημα της αλαζονείας και της επικοινωνιακής της αναίδειας.

Να εκλέξουμε άλλες ελίτ;

 Του Γιώργου Σιακαντάρη, Athens Voice

«Ύστερα από την εξέγερση της 17ης Ιούνη / ο γραμματέας της Ένωσης Λογοτεχνών / έβαλε και μοιράσανε στη λεωφόρο Στάλιν προκηρύξεις / που λέγανε πως ο λαός / έχασε την εμπιστοσύνη της κυβέρνησης / και δεν μπορεί να την ξανακερδίσει / παρά μονάχα με διπλή προσπάθεια. Δεν θα ’ταν τότε πιο απλό, η κυβέρνηση να διαλύσει τον λαό / και να εκλέξει έναν άλλον…;» Θα μπορούσαμε να αντιγράψουμε αυτούς εδώ τους πολύ γνωστούς στίχους του Μπρεχτ, αντικαθιστώντας μόνο μια λεξούλα για να αποδώσουμε το τι χρειάζεται σήμερα η Ελλάδα και η Ευρώπη. Αντί να «εκλέξουν ένα άλλο λαό», θα έπρεπε να «εκλέξουν μια άλλη ελίτ».  Όσο αφορά τις ελληνικές ελίτ, αν κανείς μελετήσει το εξαιρετικό βιβλίο του Γ.Β. Δερτιλή «Η ιστορία του ελληνικού κράτους (1830-1920)», που επανεκδόθηκε πρόσφατα από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, θα καταλάβει πως το μείζον πρόβλημα της χώρας, στη μακρά της ιστορία, ήταν ο τρόπος που οι ισχυρές τάξεις συνάρθρωναν τα δικά τους συμφέροντα με τις προσδοκίες ατομικής ανόδου των αγροτικών και των μικροαστικών στρωμάτων. Μια «αφύσικη» συναλλαγή που αφενός δεν επέτρεπε στις «ελίτ» να λειτουργήσουν ως τέτοιες και αφετέρου δεν επέτρεπε στα μεσαία και στα φτωχότερα στρώματα, να αναζητούν ταξικές και όχι πελατειακές λύσεις. Έτσι αντί να καθόμαστε σήμερα και να κατηγορούμε μόνο τα επιφαινόμενα της κρίσης, τον κρατισμό, το λαϊκισμό, το πολιτικό σύστημα, θα έπρεπε να προσεγγίσουμε την κύρια αιτία, που είναι πως αυτή εδώ η χώρα δεν είχε ελίτ αντάξιες του ονόματός τους. Δεν γέννησαν από μόνοι τους ο κρατισμός και ο λαϊκισμός τη χρεοκοπία, αν και η συμβολή τους σ’ αυτήν είναι μεγάλη, αλλά η ασταθής ισορροπία μεταξύ των ταξικών παραγόντων αυτής εδώ της χώρας. Το ζήτημα δεν είναι «φιλολογικό».

Εξουσιαστική εμμονή και ρήξη

 Του Δημήτρη Ψυχογιού, Athens Voice

Ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημα στο οποίο σκοντάφτει η διαπραγμάτευση; Δευτέρα πρωί, ο πρωθυπουργός μάς ενημερώνει μέσω της ημιεπίσημης Εφημερίδας της Κυβερνήσεως ότι «Μόνο πολιτική σκοπιμότητα μπορεί κανείς να διακρίνει στην επιμονή των θεσμών για νέες περικοπές στις συντάξεις… Δεν είναι ζήτημα ιδεολογικής εμμονής. Είναι ζήτημα δημοκρατίας». Πράγματι είναι θέμα δημοκρατίας – εκλογικής ψηφοθηρίας για την ακρίβεια. Οι συνταξιούχοι είναι 2.700.000 και βεβαίως η εκλογική τους επιρροή πολύ μεγαλύτερη: η υψηλότατη ανεργία δεν έχει δημιουργήσει εκρηκτικό πρόβλημα γιατί οι άνεργοι επιδοτούνται πρωτίστως από τους συνταξιούχους συγγενείς και δευτερευόντως από τα επιδόματα του ΟΑΕΔ ή την ανασφαλή και περιστασιακή μαύρη εργασία. Αν συνυπολογίσουμε λοιπόν και τα μέλη των οικογενειών που εξαρτώνται οικονομικά από τους συνταξιούχους (είτε επειδή είναι άνεργοι είτε επειδή σπουδάζουν ακόμη είτε επειδή δεν είχαν ποτέ ασφαλιστική κάλυψη) δεν θα είναι υπερβολικό να υποστηρίξουμε πως η μείωση των συντάξεων αφορά τουλάχιστον 4.000.000 άτομα, το μισό εκλογικό σώμα. Για τούτο η κυβέρνηση δεν δέχεται μείωση των συντάξεων ή κατάργηση του ΕΚΑΣ και αντικατάστασή του με το «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα»: ο συνάδελφος του κ. Φλαμπουράρη, συνταξιούχος εργολάβος της αντιπαροχής, την εποχή που ασκούσε το επάγγελμά του αντί να πληρώνει ασφαλιστικές εισφορές προτιμούσε να τις κάνει διαμερίσματα για την οικογένεια – ή και πολυκατοικίες. Εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες έχουν κάνει το ίδιο. Άρα εισπράττουν σήμερα κάθε μήνα ελάχιστη σύνταξη αλλά και τα ενοίκια από τα διαμερίσματα: αν κριθούν με βάση το εισόδημα, δεν θα λάβουν ΕΚΑΣ. Για την κυβέρνηση, το ΕΚΑΣ είναι εκλογικό φιλοδώρημα, για τούτο δεν θέλει να το καταργήσει.

Τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα

Tου Γιάννη Παπαθεοδώρου, http://dimartblog.com

Το επίκαιρο τηλεοπτικό «επεισόδιο» του καβγά μεταξύ του Γρηγόρη Ψαριανού και της Θεανώς Φωτίου υπενθύμισε σε όλους μας  τη σημασία της λεκτικής βίας στα χρόνια της κρίσης. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει, εδώ και καιρό, διαμορφώσει ένα ιδιαίτερο λεξιλόγιο πολιτικής αντιπαράθεσης: «γερμανοτσολιάδες», «εθνοπροδότες», «δωσίλογοι», «κουίσλιγκς», «μερκελιστές», «πέμπτη φάλαγγα», «εκπρόσωποι των δανειστών», «τρόικα εσωτερικού» κ. ά. Στη χυδαία εκτροπή του, ο λόγος αυτός ενισχύθηκε πρόσφατα από το κοινοβουλευτικό «Κάμα Σούτρα» του ψεκασμένου υπουργού κ. Καμμένου, ο οποίος, στην ομιλία του στη Βουλή, υπέδειξε τη σεξουαλική μεταφορά της «μνημονιακής» στάσης των αντιπάλων του: «στα τέσσερα εσείς, στα τέσσερα»![1] Εκκινώντας από την απολυτοποίηση της διαίρεσης μνημόνιο/αντιμνημόνιο, ο ΣΥΡΙΖΑ οδηγήθηκε σταδιακά σε ένα ρητορικό εξτρεμισμό, που αξιοποιεί επιλεκτικά είτε τη «μουμιοποίηση της ιστορίας» του ’40-’50, είτε τα γνώριμα στερεότυπα του εθνολαϊκιστικού αντιδυτικισμού. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι όλα αυτά λέγονται την ίδια ώρα που, παρ’ όλη τη δραματοποίηση της «εθνικής υπερηφάνειας», ο ΣΥΡΙΖΑ ετοιμάζεται να υπογράψει άμεσα (και πιθανώς να κληθεί να εφαρμόσει εξίσου άμεσα) μια «επώδυνη συμφωνία», καθ’ υπόδειξη των εταίρων και δανειστών. Το γεγονός αυτό βέβαια δεν αλλάζει υποχρεωτικά την κρυφή γοητεία της δημαγωγίας. Κάτι ήξερε ο Εμμανουήλ Ροΐδης, που με άλλη αφορμή, έγραφε πως «η χρησιμότης της δημοκοπίας» είναι σημαντικό πολιτικό εργαλείο, «αφού εις ταύτην κυρίως πρέπει ν’ αποδοθώσιν αι εκλογικαί επιτυχίαι του λαοπροβλήτου ημών πρωθυπουργού».

Οι αγωνίες του καπιταλισμού

Επιμέλεια Θανάσης Γιαλκέτσης, Εφημερίδα των Συντακτών

Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα διάλεξης που έδωσε ο Aγγλος ιστορικός Ντόναλντ Σασούν τον περασμένο Απρίλιο, στο πλαίσιο του φεστιβάλ «La storia in piazza» που έγινε στη Γένοβα.

Στη βαθμιαία ενοποίηση του κόσμου, τη λεγόμενη παγκοσμιοποίηση, αντιστοιχεί ο καπιταλισμός της αγοράς, ένα σύστημα που φαίνεται να μην έχει πλέον ανάγκη από υπεράσπιση. Στη Δύση κανείς δεν φαίνεται να αντιτάσσεται στην οικουμενική του σαγήνη. Στις αναδυόμενες οικονομίες η συζήτηση επικεντρώνεται στο ερώτημα ποιος τύπος καπιταλισμού θα έπρεπε να επικρατήσει. Ο ισλαμικός φονταμενταλισμός, ο «μεγάλος εχθρός», λίγα πράγματα έχει να πει για τα οικονομικά ζητήματα. Στη Δύση είμαστε πιο πλούσιοι από κάθε άλλη φορά στο παρελθόν, αλλά υπάρχει λιγότερη ισότητα κυρίως κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Το παλιό όνειρο της Αριστεράς (η ισότητα) εγκαταλείφθηκε. Oλοι φαίνεται να αποδέχονται ότι η τωρινή οικονομική διάταξη της κοινωνίας είναι η μόνη δυνατή. Ο καπιταλισμός λειτουργεί. Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν ακόμη πολλοί που ζουν μέσα στη φτώχεια και την εξαθλίωση.  Μπορεί ο καπιταλισμός να συνεχίσει τη θριαμβευτική και παγκόσμια πορεία του χωρίς να βλάψει τον πλανήτη; | Στη Δύση, όμως, αυτοί είναι μειονότητα. Δεν απειλούν το σύστημα. Η περιστασιακή εξέγερση, η έκρηξη της λαϊκής οργής, η βία που ξεσπάει κατά καιρούς είναι σχεδόν μια αναγνώριση του ότι ο καπιταλισμός δεν είναι υποχρεωμένος να αντιμετωπίζει κάποιο σοβαρό πολιτικό πρόβλημα.

Κάποτε νομίζαμε ότι οι «κολασμένοι της γης» θα εξεγείρονταν ενάντια στο σύστημα. Στην πραγματικότητα, αυτοί είναι απογοητευμένοι επειδή είναι έξω από το σύστημα. Οσοι δεν αποτελούν μέρος του μαγικού κόσμου του καταναλωτικού καπιταλισμού χτυπούν την πόρτα του με ένα πρωτόγνωρο μεταναστευτικό κύμα.