Η ανοικτή κοινωνία και τα μάτια μας

Του Γιώργου Σιακαντάρη, Athens Voice

Γερμανοί και Έλληνες πολίτες ζουν στον κόσμο της κυριαρχίας των εθνικών στερεοτύπων. Γερμανικές εφημερίδες προσβάλλουν όλους τους Έλληνες, τηλεσχολιαστές και γιουροβιζινικές τηλεπερσόνες πετούν τη μια ανοησία πίσω από την άλλη, για τους Έλληνες, γενικά. Γερμανοί πολίτες, φωτογραφισμένοι, κρατώντας εφημερίδες με το ΟΧΙ στην Ελλάδα, ζητούν την εκδίωξη της Ελλάδας όχι μόνο από το ευρώ, αλλά από την ιστορία της Ευρώπης. Κάποιοι τύποι στέλνουν απειλητικές επιστολές σε Έλληνες που εργάζονται στη Γερμανία. Όλοι οι Έλληνες ταυτίζονται με τον όποιο αλαζόνα και αγενή υπουργό και αυτόματα γίνονται όλοι «αλαζόνες και αγενείς». Χώρια που δεν χρειάζεται να υπάρχει πρότυπο υπουργού για να χαρακτηριστούν τεμπέληδες και αμόρφωτοι όλοι οι Έλληνες. Στην Ελλάδα την ίδια στιγμή που ο δήμαρχος Διστόμου ζητάει να πληρώσουν οι σημερινοί Γερμανοί για τα εγκλήματα του ναζισμού, ο κ. Σγουρίδης αποδίδει σε γερμανικό δάκτυλο το γκράφιτι του Πολυτεχνείου. Η Ελλάδα στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις αναστενάζει για τους φασίστες Γερμανούς και τους Έλληνες κουίσλιγκ. Χώρια τα ανόητα στερεότυπα στο χώρο των ΜΜΕ. Σταχυολογώ εδώ, από αθλητικό ρεπορτάζ, μια ενδεικτική στερεοτυπική αναφορά για τον θάνατο του Γερμανού μπασκετμπολίστα Κρίστιαν Βελπ, «ο άνθρωπος, να το πούμε απλά, δεν θύμιζε Γερμανό. Ήταν πράος, ιδιαίτερα προσιτός και αγαπητός!». Ο ορυμαγδός των ένθεν και ένθεν στερεοτύπων τέλος δεν έχει.Αυτά όλα θα ήσαν αρνητικά για τη σχέση των δυο λαών, αλλά ως εκεί. Το πρόβλημα είναι ότι τα στερεότυπα στην Ελλάδα «ντύνονται» κυβερνητικές επιλογές. Ο κ. Τσίπρας στη συζήτηση στη Βουλή συνέδεσε τις κτηνωδίες των γερμανών ναζί του B' Παγκόσμιου Πολέμου με την «αφ' υψηλού ηθική διδασκαλία» των σημερινών Γερμανών εταίρων. Έκανε δηλαδή αναγωγή της ναζιστικής Γερμανίας στη σημερινή.

Η «Ελληνική Βαϊμάρη» και το μέλλον της Ευρώπης

Του Cas Mudde, Eπίκουρου καθηγητή στη Σχολή Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου της Georgia (Η.Π.Α), www.huffingtonpost.gr/

Μετά τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου και του Ιουνίου του 2012, η Ελλάδα ήταν η ευρωπαϊκή χώρα που συγκέντρωσε τις περισσότερες δυσοίωνες προβλέψεις αναφορικά με το μέλλον της. Παρόλο που και σε άλλες χώρες της Ευρώπης τα ακροδεξιά κόμματα σημείωσαν αντίστοιχα υψηλές εκλογικές επιδόσεις, το 6,9% της Χρυσής Αυγής προκάλεσε έκπληξη και ανησυχία. Ορδές δημοσιογράφων και σχολιαστών κατέφθασαν στην Αθήνα, επιχειρώντας να εξηγήσουν το φαινόμενο. Οι περισσότεροι από αυτούς περιορίστηκαν σε ρητορικά ερωτήματα («επέστρεψε ο φασισμός στην Ευρώπη;»), ενώ αυτοαποκαλούμενοι «ειδικοί» από κάθε γωνιά του πλανήτη ανέτρεξαν στο αναπόφευκτο τραύμα της Γερμανική Βαϊμάρης, ώστε να «αποκωδικοποιήσουν» την τότε ελληνική πραγματικότητα. Ορισμένοι έσπευσαν να ισχυριστούν ότι η «Βαϊμάρη του Αιγαίου» είναι το μέλλον ολόκληρης της Ευρώπης! Η ιδέα είναι απλή: η οικονομική κρίση τροφοδοτεί την απόγνωση, η οποία με τη σειρά της οδηγεί στην ενίσχυση και την στήριξη αντιδημοκρατικών κομμάτων. Εξάλλου, δεν ήταν η «Μεγάλη Ύφεση» του 1929 που «δημιούργησε» τον Αδόλφο Χίτλερ; Αν και αυτό μέχρι κάποιο βαθμό είναι αλήθεια, ο Χίτλερ ποτέ δεν κέρδισε περισσότερο από το 1/3 των ψήφων και η αναρρίχηση του στην εξουσία ήταν εφικτή γιατί το επέτρεψε η αφελής και οπορτουνιστική συμπεριφορά του πολιτικού κατεστημένου. Μάλιστα, την ίδια περίοδο, το Κραχ του 1929 δεν προκάλεσε σε άλλες χώρες την άνοδο ακροδεξιών κομμάτων στην εξουσία μέσω εκλογών. Επομένως η Γερμανική Βαϊμάρη δεν ήταν ο κανόνας, αλλά η εξαίρεση. Είναι πράγματι δόκιμο να πούμε ότι η οικονομική κρίση του 2008 δημιούργησε μια Ελληνική Βαϊμάρη; Αν αποφανθούμε θετικά τότε πρόκειται πράγματι για εξαίρεση ή για το μέλλον της Ευρώπης; Με μια γρήγορη ματιά η σωστή απάντηση μοιάζει με ένα κατηγορηματικό «όχι». Τα αμιγώς ακραία κόμματα της Δεξιάς και της Αριστεράς έλαβαν συνολικά περίπου το 12% της επικρατείας: Η Χρυσή Αυγή κέρδισε το 6.3% και το ΚΚΕ το 5.5%. Ωστόσο, τα λαϊκίστικα κόμματα κέρδισαν συνολικά περισσότερο από το 40%: ο ΣΥΡΙΖΑ το 36.6% και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες το 4.8%.

Η Ελλάδα πρέπει να αποφασίσει αν θα συντονιστεί με την υπόλοιπη Ευρώπη ή θα ακολουθήσει το δικό της τριτοκοσμικό δρόμο

 Του Φώτη Γεωργελέ, Athens Voice

Πριν μερικές μέρες, η γερμανική εφημερίδα «Bild» είχε πρωτοσέλιδο ένα τεράστιο Nein και μέσα άρθρο με το οποίο καλούσε τους Γερμανούς βουλευτές να ψηφίσουν ΟΧΙ στη συνέχιση του προγράμματος βοήθειας στην Ελλάδα. Αμέσως, τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης και τα κόμματα κατήγγειλαν φυσικά την «προκλητική» ενέργεια της «Bild», γνωστής άλλωστε για τη μόνιμη «ανθελληνική» στάση της. Δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα στην παραπάνω πρόταση; Αυτό το «ηρωικό» όχι και ακριβώς η ίδια επιχειρηματολογία που ανέπτυσσε το άρθρο της εφημερίδας δεν είναι όσα ακούμε χρόνια τώρα και από τόσες ελληνικές φωνές; Πώς αυτό το «Όχι», η ματαιότητα του προγράμματος βοήθειας, η έξοδος καλύτερα από το ευρώ, όταν ακούγονται από αλλού είναι «ανθελληνικές» ενέργειες, ενώ εδώ όσοι τα υποστηρίζουν είναι πολύ αριστεροί και πατριώτες; Αυτή η απίστευτη υποκρισία, το παιχνίδι της παραπλάνησης, η διπλή γλώσσα, κάπου εδώ είναι για να τελειώνει. Για να κρατήσουμε και λίγη από εκείνη την «αξιοπρέπεια» που λένε. Γιατί «μας βάζουν τη θηλιά στο λαιμό»; Γιατί μας ζητάνε να κάνουμε «800 υποχωρήσεις»; Γιατί «μας εκβιάζουν»; Αφού τα δάνεια είναι «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», σατανικά κατασκευάσματα των νεοφιλελεύθερων, των τοκογλύφων, με τους οποίους «είμαστε σε πόλεμο κοινωνικό, ταξικό», γιατί δεν τους στέλνουμε απλώς στο διάολο; Γιατί ζητάμε, συγχρόνως, να μας χρηματοδοτούν. Η ελληνική πλευρά διαβάζει λάθος την πραγματικότητα, πιστεύει ότι τα επικοινωνιακά παιχνίδια στα ελληνικά, πάντα κυβερνητικά, ΜΜΕ, ο χειρισμός των αφελών ιθαγενών, μπορεί να μεταφερθεί και σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η αγωνιστική υποκρισία έχει φτάσει στο τέλος της. Οι απειλές, θα καταργήσουμε το Σένγκεν και θα πλημμυρίσουμε την Ευρώπη με μετανάστες, θα στείλουμε τους τζιχαντιστές στο Βερολίνο, η επιθετική επαιτεία δηλαδή, συνεχώς χειροτερεύει την κατάσταση, εμπεδώνει την εκτίμηση ότι η Ελλάδα είναι απροσάρμοστη χώρα, δεν μπορεί να συντονιστεί και να συνυπάρξει με την υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτές οι τριτοκοσμικές κορόνες, που στόχο έχουν το χειρισμό και την παραπλάνηση του εγχώριου ακροατηρίου, κάνουν μεγαλύτερη ζημιά και από τις οικονομικές απαιτήσεις.

Από αριστερίστικες εμμονές μέχρι νεοεθνικιστικές ιδεοληψίες

 Του Ανδρέα Παππά, Athens Voice

Προ ημερών, καθ’ οδόν προς μια παρουσίαση βιβλίου, συνάντησα ένα γνωστό πανεπιστημιακό, άνθρωπο γενικά προοδευτικό και χαμηλών τόνων. Όπως ήταν επόμενο, σύντομα η κουβέντα ήρθε στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (και όχι ΣΥΡΙΖΑ, όπως όχι αθώα επιμένουν κάποιοι να γράφουν). «Όσο καλή θέληση και αν έχει κανείς δεν μπορεί να μην ανησυχεί με όσα λέγονται και γίνονται» μου είπε. Ομολογώ ότι δεν είχα κάτι να αντιτείνω στον τρόπο με τον οποίο έθεσε το ζήτημα. Λίγο αργότερα, στην παρουσίαση, συνάντησα έναν άλλο παλαιό γνωστό, έμπειρο περί τα πολιτικά. «Νιώθω σαν να έχουμε αναθέσει σε μια ομάδα πρωτοετών φοιτητών της Ιατρικής να κάνει μεταμόσχευση μυελού οστών» μου είπε. Σωστό κι αυτό, σκέφτηκα. Θα μπορούσα να αναφέρω και άλλα αντίστοιχα περιστατικά, αλλά μάλλον πλεονάζουν.Διαβάζοντας και τις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονται, αναλογίζομαι μήπως συναντάω μια ορισμένη κατηγορία ανθρώπων, εξού και η κοινή ανησυχία για το «πού πάμε;». Ίσως να ’ναι κι έτσι. Με όλη την καλή διάθεση, ψάχνω να δω στον ορίζοντα κάποια ενθαρρυντικά σημάδια, αλλά… Μάλιστα, αντί κάθε μέρα που περνάει τα πράγματα να μπαίνουν σε κάποια σειρά, όλο και περισσότερο πείθομαι ότι πρόκειται για χαρακτηριστική περίπτωση μαθητευόμενων μάγων, που βρέθηκαν να κυβερνάνε «έτσι, χωρίς πρόγραμμα», αυτοσχεδιάζοντας, με ό,τι ο καθένας κουβαλάει στην κούτρα του, από αριστερίστικες εμμονές μέχρι νεοεθνικιστικές ιδεοληψίες.

Ουμπέρτο Εκο: Η κοινή μας πατρίδα

 Επιμέλεια Θανάσης Γιαλκέτσης, Εφημερίδα των Συντακτών

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα απόσπασμα από διάλεξη που έδωσε τον περασμένο Νοέμβριο ο Ουμπέρτο Εκο στο μέγαρο του προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας. 

Με ποιαν έννοια μπορούμε να μιλάμε για μια κοινή ευρωπαϊκή κουλτούρα; Πριν απαντήσω σε αυτό το ερώτημα, θα ήθελα να κάνω μια εισαγωγή, γιατί νομίζω ότι ορισμένοι από σας αναρωτιούνται σε τι τους χρησιμεύει η Ευρώπη με όλες τις γραφειοκρατικές περιπλοκές της, ενώ θα έπρεπε να ασχολούμαστε με τα ιδιαίτερα προβλήματα της χώρας μας ή της περιοχής μας, στέλνοντας στον διάβολο πρόσωπα που μιλούν ακατανόητες γλώσσες. Θα αναφέρω λοιπόν ορισμένους αριθμούς. Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο του 1914-1918 υπήρξαν στην Ευρώπη 9 εκατομμύρια νεκροί. Λίγοι, αν τους συγκρίνουμε με τους Ευρωπαίους νεκρούς του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Χωρίς να λογαριάζουμε τις ανθρώπινες απώλειες του πολέμου στον Ειρηνικό, έχουμε 41 εκατομμύρια νεκρούς. Δεν είμαι βέβαιος αν ο υπολογισμός αυτός συμπεριλαμβάνει και τα έξι εκατομμύρια Εβραίων και τα δύο εκατομμύρια Τσιγγάνων που εξοντώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, οπότε ο αριθμός θα ανέβαινε στα 49 εκατομμύρια. Θυμίζω όμως ότι η Ευρώπη άρχισε κοπιαστικά να διαμορφώνεται ως σύνολο λαών (καθένας τους με μια διάλεκτο και έπειτα με μια διαφορετική εθνική γλώσσα) από τα τέλη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ότι σε αυτή την πορεία αιώνων υπήρξαν αδιάκοπες σφαγές. Τις έχετε μελετήσει στο σχολείο, από τις βαρβαρικές εισβολές ώς τον Εκατονταετή Πόλεμο και έπειτα τον Τριακονταετή Πόλεμο, τον πόλεμο των επτά ετών, τους πολέμους της διαδοχής, τους θρησκευτικούς πολέμους, τη λεηλασία της Ρώμης, μέχρι τους Ναπολεόντειους Πολέμους (4 εκατομμύρια νεκροί και μόνο στο Βατερλό το βράδυ κείτονταν στο έδαφος 41.000 πτώματα).

«Νέα Ομιλία» και παλιά σπεκουλάτσια

Tου Κίμωνα Χατζημπίρου, http://mhmadas.blogspot.gr

• Η Τρόϊκα αποκαλείται πλέον «θεσμοί»   
•  Το νέο μνημόνιο θα λέγεται «πρόγραμμα»  
• Ο ακροδεξιός κυβερνητικός συνεταίρος ονομάζεται «Λαϊκή Δεξιά» 
•  Οι κυβερνήσεις που ζημιώνονται δανείζοντας τη χώρα αποκαλούνται «ξένοι τοκογλύφοι» 
•  Οι κρατικοποιήσεις, οι αναστολές ιδιωτικών επενδύσεων, η επιστροφή αναχρονιστικών κανόνων σε διοίκηση, υγεία και παιδεία ονομάζονται «στροφή στην ανάπτυξη» 
•  Ανέξοδα ευχολόγια όπως εξοβελισμός της ανθρωπιστικής κρίσης, πάταξη της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς μεταστοιχειώνονται από στόχοι σε εργαλεία και αποκαλούνται «μεταρρυθμίσεις».

Όλα αυτά μπορεί να φαίνονται καινοφανή, δεν είναι όμως πρωτοφανή.

Ο εφιάλτης του «1984» είχε τοποθετηθεί από τον Τζώρτζ Όργουελ στο τέλος του 20^ου αιώνα. Άραγε, αναβιώνει ως φάρσα τον 21^ο; Ο μεγάλος Άγγλος συγγραφέας, από τους ελάχιστους στοχαστές που το όνομά τους έγινε επιστημονικός όρος, επισήμαινε το 1946 την ολοκληρωτική συνθηκολόγηση της αριστερής διανόησης, γράφοντας στο δοκίμιο «Ο εμποδισμός της λογοτεχνίας από το κράτος και την κοινωνία» (Τέσσερα Δοκίμια, ελληνική μετάφραση, εκδόσεις Ύψιλον): «Έχω μπροστά μου ένα φυλλάδιο, που θα πρέπει να είναι πολύ σπάνιο, που γράφτηκε από το Μαξίμ Λιτβίνοβ το 1918 και σκιαγραφεί τα πρόσφατα τότε γεγονότα της ρωσικής επανάστασης.

Η αντιμετώπιση της «ανθρωπιστικής κρίσης» και άλλα παραμύθια...

 Του Μάνου Ματσαγγάνη, www.protagon.gr
Το νέο επεισόδιο της δημοφιλούς σειράς «Λέμε και καμιά σαχλαμάρα να περνάει η ώρα», παραγωγής Μαξίμου, έχει ως θέμα τα μέτρα της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης. Πρόκειται, δηλαδή, εκτάκτως για συμπαραγωγή Μαξίμου-ΥπΟικ-ΥπΕργ.
Σύντομη περίληψη των προηγουμένων.
Μάρτιος 2012: Στην έκθεσή του για την αίτηση της ελληνικής κυβέρνησης για επέκταση του Μνημονίου, το ΔΝΤ μιλά για την ανάγκη θεσμοθέτησης ενιαίου προγράμματος ελάχιστου εισοδήματος «το οποίο θα λειτουργεί με εισοδηματικά κριτήρια και θα απευθύνεται στο χαμηλότερο 20% της κατανομής εισοδήματος (χρησιμοποιώντας αντικειμενικά κριτήρια για τον έλεγχο της φοροδιαφυγής και της απόκρυψης εισοδήματος)».
Ιούνιος 2012: Στο προεκλογικό του πρόγραμμα ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει «μέρος των πόρων του ΕΣΠΑ να διατεθεί για τη χρηματοδότηση ενός ειδικού προγράμματος καταπολέμησης της ακραίας φτώχειας, με τη θεσμοθέτηση ενός ελάχιστου εγγυημένου επιπέδου διαβίωσης».
Ιούνιος-Νοέμβριος 2012: Η συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ (και ΔΗΜΑΡ, που προεκλογικώς είχε επίσης εξαγγείλει «σχεδιασμό και σταδιακή εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος μέχρι το τέλος του 2013») δεν δείχνει να ενδιαφέρεται. Ούτε να πιέζεται από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η χώρα ασχολείται με πιο σοβαρά θέματα (όπως π.χ. με το επίδομα γάμου δημοσίων υπαλλήλων).
Νοέμβριος 2012: Το πακέτο μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής προβλέπει δαπάνη 20 εκατ. ευρώ για την πιλοτική εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος σε δύο περιοχές της χώρας από τον Ιανουάριο 2014.

Εθνικά υπερήφανοι, δημοσιονομικά πτωχευμένοι

 Του Πέτρου Παπασαραντόπουλου, http://booksjournal.gr

Έναν και κάτι μήνα μετά τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, που οδήγησαν στο σχηματισμό συμμαχικής κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και των Ανεξάρτητων Ελλήνων, μπορεί κανείς να σκιαγραφήσει τις πρώτες κρυσταλλώσεις τόσο στο επίπεδο των πολιτικών πράξεων όσο και στο επίπεδο του δημόσιου λόγου. Μια τέτοια συγκριτική εξέταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη γιατί αυτά τα δύο επίπεδα λειτουργούν, μέσα από υπόγειες διαδρομές, ως πολλαπλά συγκοινωνούντα δοχεία. Αλληλοτροφοδοτούνται και αλληλοεπηρεάζονται συγκροτώντας τη συνολική πολιτική εικόνα μιας χώρας, τόσο ως αυτοαντίληψη όσο και ως μήνυμα που εκπέμπει στο εξωτερικό.

Η πολιτική πράξη

Στο επίπεδο των πολιτικών πράξεων και αποφάσεων, η κορυφαία ενέργεια της κυβέρνησης είναι, αναμφίβολα, η αίτηση τετράμηνης παράτασης του υφιστάμενου Μνημονίου (ζητώ συγγνώμη, προγράμματος, Master FAFA αγγλιστί), η οποία έγινε δεκτή από το Eurogroup στη συνεδρίαση της 18ης Φεβρουαρίου 2015. Η συμφωνία αυτή επιτεύχθηκε παρά τις διαπραγματευτικές αστοχίες του εκκεντρικού υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, που με τα επικοινωνιακά του πυροτεχνήματα, στερούμενα στοιχειώδους σοβαρότητας, και την απουσία συγκεκριμένων προτάσεων, προκάλεσε αρχικά την απορία, στη συνέχεια την αποστροφή και στο τέλος την αγνόηση από μέρους των συνομιλητών του.

Προσδεθείτε!

Το editorial του νέου τεύχους του   Books' Journal, #53, Μάρτιος 2015

Οι συμπολίτες μας υποδέχθηκαν με ανακούφιση την απόφαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου. Οι περισσότεροι, ακόμη και οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ, εύχονταν να κάνει ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στροφή 180 μοιρών. Την έκανε – κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Ύστερα από διαπραγματεύσεις τριών εβδομάδων, η συγκυβέρνηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της ανεξέλεγκτης Ακροδεξιάς έπραξε το μονοδρομικώς αυτονόητο: ξέχασε τα σκισμένα μνημόνια και τη διαγραφή του χρέους και υποχώρησε στα τελεσίγραφα των εταίρων. Ζήτησε την παράταση του προγράμματος στήριξης και ανέλαβε τη δέσμευση να ολοκληρώσει το πρόγραμμα που άφησαν ημιτελές ο Αντώνης Σαμαράς και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Η διαπραγμάτευση στην οποία ενεπλάκη η ελληνική κυβέρνηση και την οποία προσπάθησε να οδηγήσει δεν χωρά αμφιβολία πως ήταν μια προδιαγεγραμμένη αποτυχία. Αντί να συνεργασθεί με τους εταίρους από τη στιγμή ανάληψης της εξουσίας, επέλεξε να αντιπαρατεθεί. Έλαβε από μιας αρχής την απόφαση για αποφυγή της επιστροφής σε εθνικό νόμισμα και επιχείρησε να οδηγήσει μια διαπραγματευτική διαδικασία μη έχοντας το παραμικρό διαπραγματευτικό ατού. Ο δε χρόνος λειτουργούσε εις βάρος της ελληνικής διαπραγμάτευσης. Οι εταίροι στην ευρωζώνη –αν θέλετε οι πιο εχθρικοί προς τις εξαγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ– δεν είχαν παρά να περιμένουν.

Δύο πράγματα που δεν καταλαβαίνω

 Του Γιώργου Γιαννουλόπουλου, Εφημερίδα των Συντακτών

Για τις πρόσφατες και παρθενικές διαπραγματεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ με τους εταίρους/δανειστές μας έχουμε μάθει σχεδόν τα πάντα: ποιος είπε τι και πότε, τι εννοούσε, πώς αντέδρασαν οι άλλοι κ.ο.κ. Το ίδιο ισχύει και για τις αποτιμήσεις, οι οποίες κυμαίνονται από το «κερδίσαμε μια μάχη αλλά όχι τον πόλεμο» μέχρι το «βαφτίσαμε το κρέας ψάρι» (τόσο ευρεία είναι η γκάμα, ακόμα και μέσα στην Κουμουνδούρου). Παρ’ όλα αυτά, όμως, εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω ορισμένες κινήσεις της κυβέρνησης, όχι για λόγους ιδεολογικούς -αυτό είναι μια άλλη, μεγάλη συζήτηση- αλλά επειδή έχω την εντύπωση ότι παραβιάζουν τους στοιχειώδεις κανόνες της κοινής λογικής. Θα περιοριστώ στα δύο κυριότερα παραδείγματα. Το πρώτο που δεν κατάλαβα ήταν το αίτημα να μας δοθεί ένα εξάμηνο δάνειο-γέφυρα. Για όλους όσοι έχουν δοσοληψίες με τράπεζες, η έννοια του bridging loan είναι οικεία. Οταν αντιμετωπίζουμε προβλήματα ρευστότητας ζητάμε μια προσωρινή βοήθεια που θα μας φέρει στα ίσια· και μετά όλα θα πάνε καλά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, ο ΣΥΡΙΖΑ, συνεχώς και επί χρόνια, διακηρύσσει ότι ο απώτερος στόχος του είναι η εκ βάθρων ανατροπή του συστήματος που επέβαλαν και επί δεκαετίες διαχειρίζονται με καταστρεπτικές συνέπειες οι απάνθρωποι νεοφιλελεύθεροι. Με αυτό κατά νου, το ελληνικό αίτημα θα μπορούσε ή μάλλον θα έπρεπε να διαβαστεί ως εξής: περιμένουμε από εσάς, τους ιδεολογικούς εχθρούς μας, να μας διευκολύνετε για να σας ανατρέψουμε. Ή, αλλιώς, ζητάμε από κάποιον που θέλουμε να κρεμάσουμε να μας δανείσει τα λεφτά για να αγοράσουμε το σχοινί. Δυστυχώς για τον ΣΥΡΙΖΑ, ακόμα κι αν δεχτούμε ότι έχουμε να κάνουμε με ανάλγητους, ιδιοτελείς και άπληστους εκμεταλλευτές, μπορώ με απόλυτη ασφάλεια να σας διαβεβαιώσω ότι βλάκες δεν είναι.

Η οικονομία συνεχίζει να αργοπεθαίνει, καθημερινά…

Του Κώστα Καλλίτση, Καθημερινή

H οικονομική συγκυρία στην Ευρώπη βελτιώνεται. Η κατανάλωση ενισχύεται καθώς η τιμή του πετρελαίου έχει πέσει από τα 100 δολ./βαρέλι, που ήταν τον περασμένο Ιούνιο, στα 51 δολ./βαρέλι. Το φτηνό ευρώ ενισχύει τις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Η ισοτιμία έχει πέσει στο 1,0976 με το δολάριο (χαμηλό 12ετίας) και τείνει προς το 1:1, εκεί που ήταν όταν γεννήθηκε το ευρώ πριν από 15 χρόνια. Πρώτα θετικά στοιχεία εμφανίζονται στις οικονομίες Ισπανίας, Ιρλανδίας, Πορτογαλίας. Και στην Ιταλία προβλέπεται επιστροφή σε μικρή ανάπτυξη μέσα στο τρέχον τρίμηνο. Η γερμανική οικονομία δείχνει να ξεπερνά τα σημάδια αδυναμίας που εμφανίστηκαν από το καλοκαίρι και, εφόσον δεν υπάρξει Grexit και δεν αναζωπυρωθεί η κρίση Ρωσίας - Ουκρανίας, προβλέπεται ότι θα εισέλθει σε φάση πραγματικής ανάκαμψης. Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης προβλέπεται να αυξηθεί 1,5% φέτος (αντί 1% προ διμήνου), τάση που ενισχύεται από το «πρόγραμμα Ντράγκι», τα 60 δισ. ευρώ που κάθε μήνα θα ρίχνονται στην ευρωπαϊκή οικονομία από αύριο. Ολες οι χώρες του κόσμου (σχεδόν όλες…) εκμεταλλεύονται το φτηνό και άφθονο χρήμα που κυκλοφορεί στις διεθνείς αγορές, για να αναδιαρθρώσουν τα χρέη τους, αντικαθιστώντας τα ομόλογα που είχαν εκδώσει με υψηλό επιτόκιο με νέα, με χαμηλότερο. Η Πορτογαλία δανείζεται με επιτόκιο 0,384 για τριετία και 1,684 για δεκαετία (από 1,089 και 2,939 αντίστοιχα, προ τριμήνου) κι έτσι αποπληρώνει το ΔΝΤ―το ξεφορτώνεται. Η Κύπρος ετοιμάζεται να βγει στις αγορές, έχοντας λάβει μόνο τη μισή από τη βοήθεια που της είχε εγκριθεί―τα 5 από τα 10 δισ. ευρώ, περίπου.

Ποιο είναι το μέλλον του ΠΑΣΟΚ;

Του Γιώργου Σιακαντάρη, www.badiera.gr

Αν κάποιος πολιτικός αναλυτής το 2009 έλεγε ότι το ΠΑΣΟΚ σε πέντε χρόνια θα είναι έβδομο κόμμα με ποσοστό κάτω από το 5%, όλοι θα θεωρούσαν ότι επιδιώκει να προβοκάρει την πολιτική ανάλυση.Το ΠΑΣΟΚ εξέφραζε μια πλευρά της σοσιαλδημοκρατίας που κατανοεί -με στρεβλό και επιδοματικό/κρατικίστικο τρόπο- πως σοσιαλισμός σημαίνει καλυτέρευση της ζωής των πολιτών κυρίως με την οικοδόμηση προνοιακών δομών. Ουσιαστικά, εξέφραζε το αστικό αίτημα για μια ευημερούσα κοινωνία. Στον αστικό εκσυγχρονισμό βρίσκεται ο κωδικός με τον οποίο μπορεί κανείς να ανοίξει τα δεδομένα που καταγράφουν τι ήταν το ΠΑΣΟΚ, τι προσπάθησε να εκφράσει, πού πέτυχε, πού και γιατί απέτυχε. Τα αιτήματα για λαϊκή κυριαρχία, εθνική ανεξαρτησία και κοινωνική δικαιοσύνη αποτελούν αιτήματα κάθε συνεπούς με τον εαυτό του αστικού εκσυγχρονισμού. Το ΠΑΣΟΚ δεν εξέφραζε, όμως, την άλλη πλευρά της σοσιαλδημοκρατίας, αυτή της κριτικής στον υπαρκτό, αλλά και της προτεραιότητας της πολιτικής, της δημοκρατίας, των ατομικών δικαιωμάτων και του ευρωπαϊσμού. Εδώ στεκόταν η Ανανεωτική Αριστερά. Το Μνημόνιο και η ταύτιση του ΠΑΣΟΚ με τη διαφθορά είναι δύο προφανείς αλλά και μη επαρκείς εξηγήσεις της φθοράς του. Αυτή η ερμηνεία έχει αξία μόνο αν συσχετιστεί με τη βασική επαγγελία του ΠΑΣΟΚ της 3ης Σεπτέμβρη. 

Η καταστροφική ασάφεια στην εξουσία

 Του Γιάννη Βούλγαρη, ΝΕΑ

Πόση «εθνική αξιοπρέπεια» δείχνεις όταν η πρώτη έγνοια σου είναι να αλλάξουν οι λέξεις για να «περάσει» η πολιτική στροφή που προσπαθείς στην κοινή γνώμη της χώρας; Ο έμφυτος εθνικιστικός βερμπαλισμός που διατρέχει την ελληνική ιδεολογία από τη Δεξιά έως την Αριστερά συγκρούεται για άλλη μια φορά με τον πολιτικό ορθολογισμό. Αυτόν τον ορθολογισμό που άλλοι λαοί, όπως οι Πορτογάλοι ή οι Ιρλανδοί, καταφέρνουν να συνδυάσουν με την εθνική αξιοπρέπεια που στην παρούσα διεθνή κρίση υπαγορεύει έναν και μόνο κεντρικό στόχο. Στάσου στα πόδια σου μια ώρα αρχύτερα. Εθνική αξιοπρέπεια είναι η έξοδος στις διεθνείς αγορές. Τα άλλα είναι μαγκιές και χαριτωμενιές του καταχρεωμένου επαίτη. Ο ΣΥΡΙΖΑ, γέννημα της αντιμνημονιακής διαμαρτυρίας, παραμένει ως κυβέρνηση εγκλωβισμένος στη γλώσσα των Μνημονίων. Αντί να επιταχύνει την έξοδο, παρατείνει την εξάρτηση. Πολύ σωστά ειπώθηκε ότι η νέα κυβέρνηση άρχισε τη διαπραγμάτευση ζητώντας λεφτά χωρίς Μνημόνιο και βρέθηκε με Μνημόνιο χωρίς λεφτά. Εκτίμησε λάθος τους πολιτικούς συσχετισμούς με αποτέλεσμα να προσκρούσει γρήγορα σε τοίχο. Ετσι έβαλε σχεδόν οικειοθελώς τον εαυτό της και τη χώρα στο μαρτύριο της σταγόνας. Μέρα τη μέρα λίγα ευρώ για να μη χρεοκοπήσουμε. Γρήγορα άρχισε να διαπραγματεύεται με κριτήριο την επικοινωνιακή δικαιολόγηση της αναγκαίας προσαρμογής στην πραγματικότητα. Αντί να τολμήσει μια γρήγορη αλλαγή πλεύσης για την οποία το μεγαλύτερο μέρος του εκλογικού της ακροατηρίου είναι προετοιμασμένο, επικεντρώνεται επικίνδυνα στη βραχυχρόνια διαχείριση της στροφής χάνοντας τον ορίζοντα, σπαταλώντας χρόνο, δυνάμεις και κύρος στη διεθνή κοινή γνώμη.

Γνήσια αριστερά φορολογικά μέτρα

 Του Σεραφείμ Κωνσταντινίδη, Καθημερινή

Με τον ζήλο του πρωτάρη, η κυβέρνηση προσπάθησε να λύσει όλα τα θέματα σε διάστημα λίγων ημερών (!). Με την ίδια ορμή, βιασύνη, αν όχι προχειρότητα, ασχολούνται και με τα θέματα της φορολογίας. Τα αίτια αυτής της συμπεριφοράς πρέπει να αναζητηθούν στο γεγονός ότι το κυβερνητικό επιτελείο προσπαθεί να δώσει στις αποφάσεις ιδεολογικό φορτίο. Ολα πρέπει να είναι «αριστερά», «δημοκρατικά», «λαϊκά», ακόμα κι όταν πρέπει να είναι απλά, αποδοτικά, ανεξάρτητα από την ιδεολογική κατεύθυνση. Φαίνεται ότι ακόμα και στο θέμα των φόρων, ζητούμενο των κυβερνητικών παραγόντων είναι να πείσουν ότι ασκούν «αριστερή» φορολογική πολιτική. Δεν έχουν αντιληφθεί ότι η προτεραιότητά τους θα έπρεπε να είναι η είσπραξη φόρων. Αυτοί θέλουν να εισπράττουν από τους κακούς (εύπορους), ωραίους (αριστερούς) φόρους! Γι’ αυτό μόλις ανέλαβαν, έσπευσαν να ανακοινώσουν την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, την αύξηση του αφορολογήτου για όλους τους φορολογούμενους αλλά και ρυθμίσεις οφειλών στην εφορία οι οποίες, εκτός από πολλές δόσεις, προέβλεπαν και μείωση της αρχικής οφειλής, δηλαδή όποιος θα δέχονταν τη ρύθμιση είχε «έκπτωση» όχι μόνον στα πρόστιμα που είχαν επιβληθεί επειδή καθυστερούσε, αλλά και στην αρχική οφειλή. Με άλλα λόγια η αριστερή -υποτίθεται- επιλογή είναι να δικαιωθούν όσοι δεν πλήρωναν έναντι των κορόιδων που προσπαθούσαν με θυσίες και δυσκολίες να πληρώσουν την άδικη φορολογία που είχε επιβληθεί…

Η χειρότερη συνθηκολόγηση του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι τώρα

Του Raoul Ruparel, www.capital.gr, http://openeurope.org.uk/blog/syrizas-worst-capitulation-far/

Ανακοινώνοντας ότι το κοινοβούλιο δεν θα προχωρήσει σε ψηφοφορία για την ελληνική συμφωνία, ο εκπρόσωπος Γαβριήλ Σακελλαρίδης δήλωσε: «Ο λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση επιλέγει τώρα να μην φέρει τη συμφωνία στο κοινοβούλιο για έγκριση, έχει να κάνει με το γεγονός ότι πρόκειται απλώς για μια ήδη συμφωνηθείσα συμφωνία διάσωσης»».
Αυτή είναι μια αρκετά ασυνήθιστη απόφαση για σειρά λόγων. Μία από τις βασικές αρχές της προεκλογικής εκστρατείας του ΣΥΡΙΖΑ ήταν ότι θα έκανε τα πράγματα διαφορετικά. Θα σηματοδοτούσε μια αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη κυβέρνηση. Μια πιο δημοκρατική και διάφανη προσέγγιση διακυβέρνησης. Αρνούμενος μια ψηφοφορία στην Βουλή για μια τόσο κρίσιμη απόφαση, φαίνεται να είναι σε αντίθεση με μια τέτοια προσέγγιση. Ενώ δεν υπάρχει νομική απαίτηση για τη διεξαγωγή μιας ψηφοφορίας (και η αρχική συμφωνία δεν πέρασε από ψηφοφορία), φαίνεται σωστό να κρίνουμε τον ΣΥΡΙΖΑ με βάση τους δικούς του όρους και υποσχέσεις. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται επίσης να αντιφάσκει. Η κυβέρνηση ισχυρίστηκε προηγουμένως ότι η τρέχουσα επέκταση σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή από την προηγούμενη προσέγγιση (είχαμε τις αμφιβολίες μας). Εάν σηματοδοτεί μια σοβαρή αλλαγή, τότε σίγουρα είναι κάτι παραπάνω από έναν λόγο για να απαιτηθεί μια ψηφοφορία; Εάν δεν χρειάζεται διότι είναι «απλώς» μια παράταση, τότε ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ότι ουσιαστικά δεν πέτυχε τίποτα επί της ουσίας στις διαπραγματεύσεις